دعوای تقاضای قبولی اعسار به تقسیط جزای نقدی — به زبانِ ساده
این درخواست زمانی مطرح میشود که محکوم‌علیه در پرونده کیفری، توانایی پرداخت یکجای مبلغ جزای نقدی را ندارد و از دادگاه تقاضا می‌کند که مبلغ مذکور به صورت اقساط پرداخت شود. این درخواست پس از قطعیت حکم و صدور اجراییه مطرح می‌گردد. هدف از آن جلوگیری از بازداشت محکوم به دلیل عدم توانایی مالی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (محکوم‌علیه) / خوانده (دولت/اجرای احکام کیفری)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (در خصوص اصلِ اعسار)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صادرکننده رأی قطعی (اجرای احکام کیفری)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
استشهادیه محلی، صورت اموال و دارایی‌ها، حکم قطعی محکومیت، مدارک هویتی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد اما باید پیش از بازداشت یا در حین تحمل حبس بدل از جزای نقدی مطرح شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (در برخی رویه‌ها معاف است، اما بهتر است هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی پرداخت شود).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ثبت درخواست در دفتر خدمات قضایی یا تقدیم به اجرای احکام -> ارجاع به دادگاه صادرکننده حکم -> تعیین وقت رسیدگی -> بررسی وضعیت مالی محکوم -> صدور رأی مبنی بر پذیرش یا رد اعسار.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
برخلاف اعسار در محکومیت‌های حقوقی، در جزای نقدی، اعسار مانعِ اجرای حکمِ حبسِ بدل از جزای نقدی نیست مگر اینکه دادگاهِ صادرکنندهٔ حکمِ قطعی، با تقسیط موافقت کند. اثباتِ عجز از پرداختِ دفعیِ مبلغِ کل، کلیدِ اصلی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ اعسار بر جزای نقدیِ ناشی از جرایمِ تعزیری / دیدگاه ۱: اعسار در جزای نقدی مطلقاً پذیرفته نیست و فقط باید تقاضای تقسیط کرد / دیدگاه ۲: اعسار و تقسیط در جزای نقدی قابلِ پذیرش است (ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ درآمدِ واقعیِ محکوم‌علیه، سوابقِ کیفریِ فرد، وضعیتِ معیشتیِ خانواده، میزانِ واقعیِ تواناییِ پرداختِ اقساط.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم مبنی بر اعسار از پرداخت یکجای جزای نقدی موضوع دادنامه شماره ... و تقسیط آن.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با ثبت درخواست اعسار، بازداشت متوقف میشود؟
خیر، تا زمانی که حکم قطعی اعسار صادر نشود، اجرای احکام میتواند محکوم را بازداشت کند.
آیا برای اعسار از جزای نقدی نیاز به استشهاد است؟
بله، ارائه استشهادیه محلی از مدارک ضروری است.
اگر قسطی پرداخت نشود چه میشود؟
حکم اعسار لغو و محکوم بازداشت میشود.
آیا میتوان برای جزای نقدی، اعسار مطلق گرفت؟
خیر، اعسار از جزای نقدی معمولاً به صورت تقسیط پذیرفته میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تقاضای صدور دستور موقت در دعاوی حقوقی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقاضای قبولی اعسار به تقسیط جزای نقدی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.