دعوای علیه شخصی که از دادن طفلی که به او سپرده شده امتناع می کند — به زبانِ ساده
این جرم هنگامی رخ می‌دهد که شخصی که طفلی به امانت، حضانت یا ولایت به او سپرده شده است، از استرداد و تحویل طفل به شخص ذی‌صلاح (مانند ولی قهری، وصی یا مادر دارای حق حضانت) خودداری نماید. این عمل نوعی امتناع از استرداد محسوب شده و جرم است. قانون‌گذار برای حمایت از حقوق والدین و طفل با این رفتار برخورد می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (والد یا سرپرست قانونی دارای حق طفل) علیه شخصی که طفل نزد او بوده و از استردادش امتناع می‌کند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت یا غیرقابل گذشت (بسته به شرایط و شکایت شاکی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع امتناع و دادگاه کیفری دو.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم حضانت یا ولایت، شناسنامه طفل، اظهارنامه رسمی مبنی بر مطالبه طفل، شهادت شهود.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ دادنامه.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری و ابطال تمبر دعوای کیفری.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای استرداد طفل
- ۲. ثبت شکایات کیفری در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع پرونده به کلانتری و دادسرا
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. رسیدگی در دادگاه کیفری و صدور حکم تحویل طفل
- ۶. اجرای احکام و تحویل طفل با حضور مامورین.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم در زمره جرایم علیه حقوق و تکالیف خانوادگی است (ماده ۶۳۲ قانون مجازات اسلامی تعزیرات). اثباتِ «امتناع» بسیار مهم است؛ یعنی باید ثابت شود که فرد با وجودِ داشتنِ توانایی و تکلیفِ قانونی، از استرداد طفل خودداری کرده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ حکم بر حضانت‌گیرنده (غیر از والدین) / دیدگاه ۱: حکم فقط شامل والدین است / دیدگاه ۲: حکم شامل هر کسی است که طفل به او سپرده شده (مانند قیم یا سرپرست قانونی).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا امتناعِ فعلی ناشی از مصلحتِ طفل بوده است یا خیر، آیا حکمِ دادگاه مبنی بر استرداد به صورتِ قطعی ابلاغ شده است یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات متهم به جرم امتناع از استرداد طفل و الزام به تحویل طفل.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قبل از شکایت باید اظهارنامه فرستاد؟
بله، ارسال اظهارنامه بهترین دلیل برای اثبات امتناع است.
اگر متهم از اجرای دستور دادگاه برای تحویل طفل سر باز زند چه میشود؟
دادگاه میتواند از ضمانتاجراهای کیفری شدیدتر استفاده کند.
آیا مادر میتواند علیه پدر شکایت کند اگر پدر طفل را پس ندهد؟
بله، در صورتی که مادر طبق حکم دادگاه حق حضانت داشته باشد.
مرجع اجرای حکم تحویل طفل کجاست؟
واحد اجرای احکام دادگستری با همکاری کلانتری یا بهزیستی.
راهنمای کامل: راهنمای جامع طرح دعوی علیه اشخاص حقیقی و حقوقی در نظام قضایی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای علیه شخصی که از دادن طفلی که به او سپرده شده امتناع می کند ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.