دعوای بریدن دست یا پای فرد — به زبانِ ساده
این جرم یکی از جنایات تمام‌نفس یا بر اعضا است که در آن مرتکب اقدام به قطع دست یا پای دیگری می‌نماید. این عمل می‌تواند به صورت عمدی، شبه‌عمد یا خطای محض اتفاق بیفتد و بسته به نوع آن مشمول قصاص یا دیه خواهد بود. طرح این شکایت برای احقاق حقوق مجنیعلیه و اجرای عدالت یا اخذ دیه صورت می‌گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (مجنیعلیه یا اولیای دم) و مشتکی‌عنه (قاتل یا جانی)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت در بخش دیه و غیرقابل گذشت از باب جنبه عمومی جرم و اجرای قصاص (بسته به نوع جنایت)؛ مالی و غیرمالی (قصاص غیرمالی و دیه مالی)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه کیفری یک استان
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، گزارش پزشکی قانونی، گزارش نیروی انتظامی و اورژانس، نظریه کارشناسی دادگستری
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت‌های قانونی مربوط به تعقیب کیفری و اجرای حکم قصاص با اذن ولی امر
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه‌های دعاوی کیفری
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به دادسرا و تحقیقات مقدماتی
- ۳. معاینه توسط پزشکی قانونی و تعیین نوع صدمه
- ۴. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری یک
- ۵. برگزاری جلسه دادگاه و صدور رأی (قصاص یا دیه)
- ۶. تایید در دیوان عالی کشور و ارجاع به اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در اجرای قصاص دست یا پا، شرط تساوی در طول و حد و عدم سرایت به سایر اعضا ضروری است و در صورت عدم امکان قصاص، دیه ثابت بدل از قصاص وصول میشود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قصاص دست چپ در مقابل دست راست / دیدگاه ۱: جواز قصاص با اذن جانی وجود دارد / دیدگاه ۲: عدم جواز قصاص مخالف و لزوم اکتفا به دیه.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز تساوی در سلامت عضو، رضایت یا عدم رضایت محکومعلیه، تعیین دقیق ارش یا دیه در صورت تبدیل قصاص به مال.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و صدور حکم به قصاص عضو [دست/پا] / مطالبه دیه جنایت
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قطع دست همیشه منجر به قصاص میشود؟
بستگی به عمدی بودن، تساوی در سلامت و درخواست مجنیعلیه و پرداخت تفاوت دیه (در صورت وجود) دارد.
اگر امکان قصاص نباشد چه میشود؟
دیه عضو به همراه تعزیر (در صورت وجود جنبه عمومی) تعیین میشود.
هزینه اجرای قصاص با چه کسی است؟
بر عهده محکومعلیه یا تامین از بیتالمال با اذن رهبری (نامطمئن).
مهلت مطالبه دیه چقدر است؟
طبق قواعد عمومی مرور زمان و استیفای دیات.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی جرم جرح و بریدن اعضای بدن در حقوق کیفری ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بریدن دست یا پای فرد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.