دعوای قتل شبه عمد در اثر عدم رعایت مقررات مربوطه — به زبانِ ساده
هرگاه فردی به دلیل سرپیچی و عدم رعایت آیین‌نامه‌ها، بخشنامه‌ها، استانداردها یا مقررات دولتی و صنفی مشخص (مانند مقررات ایمنی کار، راهنمایی و رانندگی یا حفاظت فنی)، ناخواسته موجبات مرگ انسانی را فراهم آورد، قتل شبه عمد در اثر عدم رعایت مقررات تحقق یافته است. این جرم نیازمند احراز تخلف آشکار از یک قاعده مکتوب یا آییننامه رسمی است که رابطه علیت بین آن تخلف و مرگ متوفی برقرار باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی (اولیاء دم) علیه متهم (شخص خاطی از مقررات، مثلاً پیمانکار، راننده‌ای که از چراغ قرمز رد شده یا کارفرمای متخلف)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (از جنبه عمومی جرم)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه کیفری دو
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی اولیاء دم، گواهی فوت، نظریه پزشکی قانونی، گزارش بازرسی کار یا گزارش پلیس راهور مبنی بر تخلف از مقررات، استعلام از مراجع مربوطه درباره وجود مقررات مکتوب.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به تصمیمات دادسرا ۱۰ روز و مهلت تجدیدنظرخواهی از دادگاه کیفری ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری در مراجع قضایی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا و بررسی مقررات نقض‌شده توسط بازپرس
- ۳. ارجاع پرونده به کارشناس رسمی (مثل کارشناس اداره کار یا تصادفات)
- ۴. اح احراز رابطه علیت بین تخلف از مقررات و مرگ
- ۵. صدور کیفرخواست
- ۶. محکومیت متهم در دادگاه کیفری به دیه و حبس
- ۷. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزوم احراز وجودِ مقرراتِ آمره یا آیین‌نامه‌های دولتیِ معتبر و ابلاغ‌شده پیش از وقوع حادثه که عدم رعایت آن‌ها موجب قتل شده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تقدم یا تأخر مقررات داخلی کارگاه‌ها بر آیین‌نامه‌های ایمنی عمومی وزارت کار / دیدگاه ۱: ملاک صرفاً آیین‌نامه‌های رسمی وزارت کار است / دیدگاه ۲: توافقات داخلی کارفرما و کارگر در صورت ایمنی نسبی ملاک است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر وسعت شمول مقررات مربوطه، احراز رابطهٔ مستقیم میان تخلف از مقررات و نتیجهٔ حاصله (قتل)، میزان محکومیت به پرداخت دیه و حبس تعزیری
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات کیفری متهم به اتهام قتل شبه عمد ناشی از عدم رعایت مقررات [ذکر نوع مقررات، مثلاً ایمنی کارگاه] و مطالبه دیه مقرره.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
منظور از «مقررات مربوطه» چیست؟
هرگونه آییننامه، بخشنامه، دستورالعمل یا قانون مکتوب دولتی، صنفی یا ایمنی که رعایت آن الزامی است.
اگر کارگر خود مقررات ایمنی را رعایت نکرده باشد چه حکمی دارد؟
دادگاه میزان تقصیر کارفرما و کارگر (توزیع مسئولیت یا درصد تقصیر) را بر اساس نظر کارشناس تعیین می‌کند.
آیا بیمه حوادث کار مسئولیت کارفرما را پوشش می‌دهد؟
بله، در صورت داشتن بیمه مسئولیت مدنی کارفرما، شرکت بیمه دیه را بر اساس درصد تقصیر پرداخت می‌کند.
آیا برای این جرم حبس هم در نظر گرفته میشود؟
علاوه بر دیه، قانونگذار ممکن است حبس تعزیری درجه ۶ یا ۷ را با توجه به شدت تخلف اعمال نماید.
راهنمای کامل: راهنمای جامع جرم قتل در حقوق کیفری ایران: انواع، مجازات‌ها و مراحل رسیدگی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای قتل شبه عمد در اثر عدم رعایت مقررات مربوطه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.