دعوای تقاضای افراز املاک مشاع — به زبانِ ساده
افراز به معنای جدا کردن سهم مشاعی شرکا از یکدیگر در ملک مشاع است. این اقدام زمانی صورت می‌گیرد که شرکا در خصوص تقسیم ملک به توافق نرسیده‌اند و یکی از آن‌ها تقاضای تفکیک سهم خود را دارد. در صورتی که ملک قابل افراز باشد، سهم هر کس جدا میشود و در غیر این صورت، گواهی عدم افراز صادر می‌گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان، یکی از مالکین مشاعی است؛ خوانده، سایر مالکین مشاعی هستند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در صلاحیت اداره ثبت یا دادگاه)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
اگر ملک دارای سند مالکیت بوده و جریان ثبتی آن خاتمه یافته باشد، در صلاحیت اداره ثبت محل وقوع ملک است. در صورت اعتراض به تصمیم واحد ثبتی، دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک صالح است.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت مشاعی، کارت ملی و شناسنامه، استعلام ثبتی (در صورت نیاز)، نقشه ثبتی (در صورت لزوم).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به تصمیم واحد ثبتی، ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (در صورت طرح در دادگاه)؛ هزینههای ثبتی طبق تعرفه (در صورت طرح در اداره ثبت).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم درخواست به اداره ثبت محل وقوع ملک.
- ۲. بررسی توسط نقشه‌بردار ثبتی.
- ۳. صدور تصمیم مبنی بر افراز یا عدم افراز.
- ۴. ابلاغ به شرکا.
- ۵. در صورت اعتراض، طرح دعوا در دادگاه حقوقی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
افرازِ املاکِ مشاعی که جریانِ ثبتیِ آن‌ها خاتمه یافته، در صلاحیتِ ادارهٔ ثبتِ محل است. دادگاه فقط زمانی صالح است که ملک، جریانِ ثبتی‌اش خاتمه نیافته باشد یا یکی از مالکینِ مشاع، غایب یا محجور باشد (ماده ۱ قانون افراز و فروش املاک مشاع).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ دادگاه در صورتِ صدورِ گواهیِ عدمِ افراز از ادارهٔ ثبت / دیدگاه ۱: پس از صدورِ گواهیِ عدمِ افراز، باید دادخواستِ «فروشِ ملکِ مشاع» به دادگاه داد / دیدگاه ۲: دادگاه می‌تواند در صورتِ اعتراض به تصمیمِ واحدِ ثبتی، مجدداً به ماهیتِ افراز ورود کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ «قابلیتِ افراز» یا «عدمِ قابلیتِ افراز» بر اساسِ نظریهٔ کارشناس، تفسیرِ قاضی از وضعیتِ ثبتیِ ملک (خاتمه‌یافته یا نیافته).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور دستور افراز سهم مشاعی اینجانب از پلاک ثبتی [شماره پلاک] واقع در [آدرس ملک].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای افراز حتماً باید به دادگاه رفت؟
خیر، اگر ملک دارای سند مالکیت است، ابتدا باید به اداره ثبت مراجعه کرد.
اگر ملک قابل افراز نباشد چه میشود؟
اداره ثبت گواهی عدم افراز صادر میکند و شما میتوانید برای فروش ملک از طریق دادگاه اقدام کنید.
آیا حضور همه شرکا برای افراز الزامی است؟
خیر، درخواست افراز توسط هر یک از شرکا قابل طرح است.
هزینه افراز چقدر است؟
هزینههای ثبتی طبق تعرفه جاری اداره ثبت محاسبه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تقاضای صدور دستور موقت در دعاوی حقوقی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقاضای افراز املاک مشاع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.