دعوای علیه شخصی که تمام یا قسمتی از ابنیه یا اماکن که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است — به زبانِ ساده
این جرم زمانی تحقق می‌یابد که شخصی تمام یا قسمتی از ابنیه، اماکن، محوطه‌ها و آثار مذهبی، تاریخی و فرهنگی ثبت‌شده در فهرست آثار ملی ایران را تخریب کند، تغییر وضعیت دهد یا به آن‌ها آسیب برساند. هدف از این جرم، حمایت کیفری از میراث فرهنگی و تاریخی کشور در برابر تخریب عمدی یا ناشی از بی‌توجهی است. این شکایت توسط سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی یا اشخاص ذی‌نفع مطرح میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی (یا مالکین و اشخاص ذی‌نفع) / مشتکی‌عنه: شخص حقیقی یا حقوقی تخریب‌کننده بنای ملی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابلِ گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه کیفری دو.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت یا مدرک ثبتی اثر در فهرست آثار ملی، گزارش کارشناسان میراث فرهنگی، تصاویری از وضعیت قبل و بعد از تخریب، شهادت مطلعین.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان تعزیرات بر اساس میزان مجازات تعیین‌شده در قانون؛ مهلت اعتراض به قرارها و احکام طبق آیین دادرسی کیفری (معمولاً ۲۰ روز).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعوای کیفری مشمول هزینه‌های دادرسی دعاوی مالی نیست، لیکن هزینه تعرفه خدمات قضایی و کارشناسی طبق تعرفه اخذ میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه توسط سازمان میراث فرهنگی یا ذی‌نفع
- ۲. ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا و انجام تحقیقات مقدماتی
- ۴. صدور کیفرخواست و ارجاع به دادگاه کیفری دو
- ۵. صدور حکم قطعی و ارجاع به واحد اجرای احکام جهت مرمت یا اجرای مجازات.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تخریب یا صدمه به ابنیه و اماکنِ ثبت‌شده در فهرستِ آثار ملی، علاوه بر مجازاتِ تعزیری، مستلزمِ الزامِ مرتکب به جبرانِ خسارت و بازگرداندنِ اثر به وضعیتِ سابق (در صورتِ امکان) است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: آیا تخریبِ غیرعمدی (ناشی از بی‌احتیاطی) آثار ملی جرم است؟ / دیدگاه ۱: جرایم علیه میراث فرهنگی عمدتاً عمدی هستند و بی‌احتیاطی مشمولِ این ماده خاص نمی‌شود. / دیدگاه ۲: با توجه به اهمیتِ صیانت از آثار ملی، تخریبِ ناشی از بی‌احتیاطیِ فاحش نیز قابلِ تعقیبِ کیفری است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ خسارتِ وارده به اثرِ ملی، تشخیصِ میزانِ عمد و قصدِ تخریب، ارزیابیِ کارشناسیِ میزانِ ارزشِ تاریخیِ آسیب‌دیده.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام تخریب و صدمه به بنای ثبت‌شده در فهرست آثار ملی موضوع ماده [...] قانون [...]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا تخریب آثار ملی جرم عمومی است؟
بله، جنبه عمومی شدید دارد و حتی با گذشت شاکی خصوصی نیز تعقیب متوقف نمی‌شود.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادسرای محل وقوع ملک تاریخی.
آیا جبران خسارت هم به همراه مجازات صادر میشود؟
بله، دادگاه میتواند متهم را علاوه بر مجازات به بازسازی و جبران خسارت وارده محکوم کند.
آیا اشخاص عادی هم میتوانند شکایت کنند؟
بله، هر شهروندی میتواند اعلام جرم کند اما شاکی اصلی معمولاً وزارت میراث فرهنگی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع طرح دعوی علیه اشخاص حقیقی و حقوقی در نظام قضایی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای علیه شخصی که تمام یا قسمتی از ابنیه یا اماکن که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.