دعوای سلب آزادی شخصی و بر خلاف قانون — به زبانِ ساده
این جرم مربوط به زمانی است که شخصی بر خلاف قانون و بدون حکم یا مجوز قضایی، آزادی تن و شخصی دیگری را سلب کند یا او را توقیف و حبس نماید. این اقدام نقض آشکار حقوق شهروندی و اصل آزادی اساسی افراد است که قانونگذار آن را به شدت جرم‌انگاری کرده است. شاکی با تقدیم شکواییه خواستار تعقیب کیفری و مجازات مرتکب می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: شخص سلب آزادی‌یافته / مشتکی‌عنه: شخص یا اشخاصی که اقدام به سلب آزادی نموده‌اند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت (در صورت عدم وجود جنبه عمومی شدید، نامطمئن).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شهادت شهود، گواهی پزشکی قانونی (در صورت ضرب و جرح)، استعلامات مخابراتی یا دوربین‌های مداربسته، گزارش ضابطین دادگستری.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری درجه ۶ یا بالاتر؛ مهلت اعتراض به قرار منع تعقیب یا موقوفی تعقیب ۱۰ روز.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به کلانتری و دادسرا جهت تحقیق
- ۳. احضار مشتکی‌عنه و اخذ دفاعیات
- ۴. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری
- ۵. صدور حکم قطعی و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات غیرقانونی بودن سلب آزادی و احراز سوءنیت (قصد مجرمانه) مرتکب بر اساس قانون مجازات اسلامی، همراه با مطالبه خسارت ناشی از بازداشت غیرقانونی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت رسیدگی و عنوان مجرمانه در خصوص ضابطان دادگستری / دیدگاه ۱: رسیدگی در دادگاه‌های عمومی کیفری / دیدگاه ۲: رسیدگی در دادگاه نظامی چنانچه مرتکب ضابط خاص یا عام با وظایف خاص نظامی باشد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص ضرورت یا عدم ضرورت بازداشت، احراز سوءنیت خاص مرتکب، میزان خسارات معنوی و مادی وارده به شاکی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام سلب آزادی شخصی بر خلاف قانون.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر فردی توسط شخص عادی حبس شود حکم چیست؟
مشمول ماده مربوط به سلب آزادی غیرقانونی و تعقیب کیفری است.
آیا می‌توان خسارت مطالبه کرد؟
بله، دعوای مطالبه خسارت معتنابه یا دیه در صورت بروز صدمه قابل طرح است.
آیا ضابط قضایی میتواند بدون حکم کسی را حبس کند؟
فقط در شرایط مشهود و با رعایت دقیق مهلتهای قانونی (معمولاً ۲۴ ساعت).
مرجع تجدیدنظر کجایست؟
دادگاه تجدیدنظر استان.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعوای سلب حضانت فرزند در حقوق ایران و شرایط آن ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای سلب آزادی شخصی و بر خلاف قانون ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.