دعوای بر علیه کسی که از محجور مدرکی بر علیه ایشان بگیرد — به زبانِ ساده
این جرم زمانی تحقق می‌یابد که شخصی با سوءاستفاده از وضعیت روحی، عدم اهلیت یا حجر دیگری، اقدام به اخذ اسناد، مدارک، تعهدات یا نوشته‌هایی به ضرر محجور نماید. این عمل معمولاً با هدف کلاهبرداری، تصاحب اموال یا ایجاد دینِ ساختگی برای محجور انجام می‌شود. طرح این شکایت برای حمایت از حقوق محجور و ابطلال اسناد اخذشده صورت می‌گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
شاکی: قیم، ولی قهری یا دادستان (به نمایندگی از محجور) / مشتکی‌عنه: شخصی که مدارک را از محجور اخذ کرده است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (در صورت داشتن جنبه عمومی و اضرار به محجور).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم حجر محجور، مدارک شناسایی، اسناد یا کپی مدارکی که از محجور اخذ شده است، شهادت شهود یا مطلعین، نظریه پزشک قانونی (در صورت نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان تعزیرات (ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی)؛ مهلت اعتراض به قرارها ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری در دادسرا و هزینه‌های سفر و کارشناسی (در صورت نیاز).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم و ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی - ارجاع به دادسرا و انجام تحقیقات مقدماتی - احضار مشتکی‌عنه و اخذ دفاعیات - صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست - ارسال به دادگاه کیفری دو برای صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این عمل تحت عنوان «سوءاستفاده از ضعف نفس یا هوی و هوس اشخاص» یا «تحصیل مال از طریق نامشروع» یا در صورت وجود شرایط خاص «کلاهبرداری» قابل پیگیری است. اثباتِ «محجوریت» در زمانِ اخذِ مدرک، کلیدِ اصلیِ پرونده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: عنوان مجرمانه / دیدگاه ۱: عمل را کلاهبرداری می‌دانند (به دلیل فریب محجور) / دیدگاه ۲: عمل را صرفاً تحصیل مال از طریق نامشروع یا فاقد وصف کیفری و صرفاً ابطال سند در دادگاه حقوقی می‌دانند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا محجوریتِ فرد در زمانِ تنظیمِ مدرک برای قاضی محرز است؟، آیا سوءنیتِ متهم در بهره‌برداری از وضعیتِ محجور اثبات شده است؟، آیا مدرکِ اخذ شده دارای ارزشِ مالیِ مستقیم است یا خیر؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام سوءاستفاده از حجر و اخذ مدرک به ضرر محجور و ابطال اسناد مأخوذه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قیم خودش می‌تواند مستقیماً شکایت کند؟
بله، قیم یا ولی قهری به نمایندگی از محجور حق طرح شکایت دارد.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
بسته به عنوان اتهامی دقیق (مانند کلاهبرداری یا سوءاستفاده)، می‌تواند عمومی و غیرقابل گذشت باشد.
تکلیف اسنادی که از محجور گرفته شده چیست؟
پس از صدور حکم قطعی، دادگاه دستور ابطال یا بیاعتباری آنها را صادر میکند.
آیا دادگاه حقوقی همزمان باید رسیدگی کند؟
بهتر است دادخواست ابطال سند در دادگاه حقوقی نیز پس از احراز جرم پیگیری شود.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بر علیه کسی که از محجور مدرکی بر علیه ایشان بگیرد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.