دعوای بر علیه کسی که با شرکت در نزاع ای که منجر به قتل شده باشد — به زبانِ ساده
این جرم زمانی تحقق می‌یابد که عده‌ای با یکدیگر در نزاع و درگیری شرکت کنند و در اثر این نزاع، جنایت قتل عمد یا شبه‌عمد واقع شود، بدون اینکه قاتل اصلی به‌طور قطع شناخته شود. در این حالت، کسانی که در نزاع شرکت داشته‌اند علاوه بر دیه یا قصاص (در صورت مشارکت در قتل)، به حبس محکوم می‌شوند. این شکایت زمانی طرح می‌شود که نزاعی دسته‌جمعی رخ داده و فردی در جریان آن به قتل رسیده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی (اولیاء دم مقتول) علیه شرکت‌کنندگان در نزاع (متهمان).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه کیفری یک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی فوت، نظریه پزشکی قانونی (علت فوت)، گزارش مرجع انتظامی (کلانتری)، شهادت شهود، آطلاعات مطلعین.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
جرم کیفری است و مرور زمان آن تابع مقررات ماده ۱۰۶ و بعد قانون مجازات اسلامی است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی دادگاه کیفری است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی در امور کیفری مطابق تعرفه خدمات قضایی در دادسرا و دادگاه کیفری است و هزینه مرحله تحقیقات مقدماتی نسبتاً ناچیز است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛
- ۲. ارجاع به کلانتری و دادسرا برای تحقیقات مقدماتی؛
- ۳. جلب متهمان و اخذ دفاعیات؛
- ۴. صدور کیفرخواست؛
- ۵. رسیدگی در دادگاه کیفری یک و صدور حکم؛
- ۶. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)؛
- ۷. اجرای حکم توسط واحد اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ مباشرِ قتل در نزاعِ دسته‌جمعی شرط نیست؛ شرکت‌کننده در نزاعی که منجر به قتل شده، به مجازاتِ شرکت در نزاع محکوم می‌شود، مگر اینکه ثابت شود قتل مستند به او نبوده که در این صورت قصاص یا دیه مطرح می‌شود (نامطمئن).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تعارضِ دیه و قصاص در فرضِ تعددِ ضربات و نامشخص بودنِ ضربهٔ کشنده / دیدگاه ۱: مسئولیتِ تضامنی و پرداختِ دیه از سوی همهٔ شرکت‌کنندگان در نزاع / دیدگاه ۲: توزیعِ مسئولیت بر اساسِ میزانِ تاثیرِ ضربات و نظریه پزشکی قانونی.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ قصدِ مجرمانه (سوءنیتِ عام و خاص)، وجودِ رابطهٔ سببیت میانِ شرکت در نزاع و قتلِ واقع‌شده، تشخیصِ دفاعِ مشروع.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات کیفری خوانده/متهم به اتهام شرکت در نزاع دسته‌جمعی منجر به قتل بر اساس مواد قانون مجازات اسلامی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای محکومیت در جرم شرکت در نزاع، باید ضربه متهم به مقتول اثبات شود؟
خیر، صرف شرکت در نزاعی که منتهی به قتل شده برای تحقق جرم و مجازات تعزیری آن کافی است، حتی اگر ضربه متهم به مقتول اصابت نکرده باشد.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، جنبه عمومی جرم غیرقابل گذشت است، هرچند گذشت اولیاء دم در خصوص دیه ممکن است در مجازات تعزیری تاثیرگذار باشد.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادسرای محل وقوع نزاع و سپس دادگاه کیفری یک.
آیا اولیاء دم می‌توانند هم‌زمان تقاضای دیه و قصاص کنند؟
بستگی به نحوه مشارکت دارد؛ در شرکت در نزاع معمولاً دیه از صندوق بیت‌المال یا محکومان به نسبت اخذ می‌شود، مگر مشارکت در قتل ثابت شود.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بر علیه کسی که با شرکت در نزاع ای که منجر به قتل شده باشد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.