دعوای مغایرت دو حکم — به زبانِ ساده
مغایرت دو حکم زمانی رخ می‌دهد که درباره یک موضوع واحد میان دو طرف، دو حکم قطعی از دادگاه‌ها (یا مراجع مختلف) صادر شده باشد که مفاد آن‌ها با یکدیگر در تضاد و غیرقابل اجرا باشند. این وضعیت معمولاً موجب سردرگمی در اجرا و تضییع حقوق یکی از طرفین میشود. برای حل این مشکل، معمولاً تقاضای اعاده دادرسی یا ابطال یکی از احکام بر اساس مقررات قانونی مطرح می‌گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
محکوم‌علیه هر یک از احکام متناقض علیه طرف مقابل.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاهی که رای متناقض یا موخر را صادر کرده یا دیوان عالی کشور (بر حسب مورد).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصاویر مصدق هر دو حکم قطعی متناقض، گواهی قطعیت احکام.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
رعایت مهلت‌های قانونی اعتراض یا اعاده دادرسی پس از ابلاغ حکم دوم.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تهیه و تنظیم دادخواست با استناد به احکام قطعی متناقض
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به مرجع صالح
- ۴. بررسی و صدور رای رفع تضاد.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
صدور دو حکم قطعی متناقض درباره یک دعوا میان همان اصحاب دعوا و با موضوع واحد، از جهات بارز درخواست اعاده دادرسی فوق‌العاده بر اساس بند ۶ ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی است و حکمی که مؤخرًا صادر شده قابل نقض است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم وحدت کامل اصحاب دعوا و موضوع / دیدگاه ۱: شعبه‌ای معتقد است حتی با تغییر جزیی در عنوان دعوا، مغایرت صدق نمی‌کند. / دیدگاه ۲: شعبه‌ای دیگر وحدت عرفی موضوع و اصحاب دعوا را برای اعمال مغایرت کافی می‌داند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز وحدت موضوع و سبب میان دو دعوا، تشخیص اینکه کدام حکم باید نقض شود (معمولاً حکم مؤخر)، پذیرش یا عدم پذیرش اعتبار امر مختومه نسبت به یکی از آراء.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای رسیدگی به تناقض و مغایرت دو دادنامه قطعی شماره [...] و [...] و صدور حکم به رفع آن.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
شرط اصلی برای طرح دعوای مغایرت دو حکم چیست؟
قطعی بودن هر دو حکم و وحدت موضوع و طرفین.
کدام حکم در صورت مغایرت اجرا میشود؟
دادگاه پس از رسیدگی، حکم صحیح را تایید و دیگری را بیاعتبار میکند.
آیا این دعوا هزینه دادرسی سنگینی دارد؟
خیر، چون غیرمالی است.
مرجع نهایی حل مغایرت احکام کیفری کجاست؟
دیوان عالی کشور یا دادگاه همعرض.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی رفع مغایرت ملکی و اسناد ثبتی؛ مراحل، مدارک و پیگیری قانونی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مغایرت دو حکم ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.