دعوای فقدان سمت ، جد پدری — به زبانِ ساده
ایراد فقدان سمت زمانی مطرح میشود که خوانده مدعی شود شخصی که به‌عنوان خواهان (یا نماینده قانونی) اقامه دعوا کرده، سمت قانونی و اهلیت لازم برای نمایندگی (مانند ولایت، قیمومت یا وکالت) را ندارد. جد پدری یکی از اولیای قهری صغیر و مجنون است و در صورت اقامه دعوا، سمت او نیاز به احراز دارد. این ایراد به دنبال جلوگیری از رسیدگی به دعوای اشخاص فاقد سمت است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خوانده دعوا علیهِ خواهانی که سمت او مورد تردید است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی، ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاهی که دعوای اصلی در آن مطرح است (دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع مال).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، شناسنامه، اسناد مثبته سمت (مانند حکم قیمومت، وکالت‌نامه رسمی یا مدارک اثبات ولایت قهری مانند شناسنامه جد پدری).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
خوانده باید ایراد فقدان سمت را تا پایان جلسه اول دادرسی مطرح کند.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع دعاوی غیرمالی است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
طرح ایراد در جلسه اول دادرسی توسط خوانده -> بررسی دادگاه -> صدور قرار رد دعوا در صورت احراز فقدان سمت یا رد ایراد و ادامه رسیدگی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
جد پدری طبق قانون مدنی (ماده ۱۱۸۱) ولایت قهری دارد و برای تصرف در اموال مولی‌علیه نیازی به اذن دادستان ندارد، مگر اینکه مصلحت طفل رعایت نشود که در این صورت دادستان یا مدعی‌العموم می‌تواند مداخله کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: حدود اختیارات جد پدری در فروش اموال غیرمنقول مولی‌علیه / دیدگاه ۱: جد پدری مطلق‌العنان است و نیاز به مجوز دادگاه ندارد / دیدگاه ۲: در اموال غیرمنقول، برای جلوگیری از تضییع حقوق طفل، باید مصلحت توسط دادگاه احراز شود (به‌ویژه در دفاتر اسناد رسمی).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ مصلحتِ طفل در معاملاتِ انجام‌شده توسط جد پدری، احرازِ سوءنیت یا تبانی جد پدری با خریدار.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور قرار رد دعوا به دلیل فقدان سمت خواهان.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا جد پدری نیاز به اثبات سمت دارد؟
بله، با ارائه شناسنامه محجور و پدر و جد پدری سمت ولایت اثبات میشود.
اگر ایراد سمت بعد از جلسه اول مطرح شود چه میشود؟
دادگاه به آن ترتیب اثر نمیدهد.
آیا قرار رد دعوا قابل تجدیدنظر است؟
بله.
تفاوت فقدان سمت با عدم اهلیت چیست؟
فقدان سمت مربوط به نماینده است و عدم اهلیت مربوط به خود شخص اصیل.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی اعلام فقدان و صدور حکم موت فرضی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای فقدان سمت ، جد پدری ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.