دعوای محکومیت به پرداخت مهر — به زبانِ ساده
دعوای مطالبه مهریه یکی از دعوی مالی است که زوجه پس از وقوع عقد نکاح دائم میتواند برای دریافت تمام یا بخشی از مهرالمسما به طرفیت زوج مطرح کند. این دعوا از جمله حقوق مالی زن است که به محض عقد بر ذمه شوهر استقرار مییابد و زن هر زمان بخواهد میتواند آن را مطالبه کند. طرح این دعوا امروزه ابتدا از طریق اجرای ثبت و سپس در صورت عدم وصول یا مالمعرفینکرده از طریق دادگاه خانواده پیگیری میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه (زن) / خوانده: زوج (شوهر)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
ابتدا اداره ثبت اسناد و املاک محل ثبت ازدواج، و در صورت عدم دسترسی به مال یا انصراف، دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل ثبت عقد
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل سند ازدواج (عقدنامه)، شناسنامه و کارت ملی زوجه
مهلتها چیست؟
مهلتها
فاقد مرور زمان است و زوجه هر زمان میتواند مطالبه کند؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مالی خواسته (مبلغ مهریه) به صورت تعرفه دعاوی مالی در مرحله بدوی و تجدیدنظر محاسبه میشود (مطابق قانون بودجه سالانه).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. مراجعه به دفترخانه تنظیمکننده سند ازدواج و صدور اجراییه
- ۲. معرفی مال از سوی زوج یا توقیف اموال توسط اجرای ثبت
- ۳. در صورت عدم شناسایی مال، اخذ گواهی عدم امکان وصول از اجرای ثبت
- ۴. تقدیم دادخواست به دادگاه خانواده از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۵. رسیدگی دادگاه و صدور حکم
- ۶. صدور اجراییه و اجرای حکم در اجرای احکام دادگاه (با امکان اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در صورت عدم توانایی پرداخت، «اعسار و تقسیط» باید در دادگاه خانواده مطرح شود. اثباتِ ملائت (توانایی مالی) زوج بر عهده زوجه است، اما در رویه فعلی، زوج باید لیست اموال خود را ارائه دهد.
⚖جاهایی که دادگاهها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه محاسبه مهریه به نرخ روز / دیدگاه ۱: محاسبه بر اساس شاخص بانک مرکزی در زمان اجرای حکم / دیدگاه ۲: محاسبه بر اساس شاخص بانک مرکزی در زمان تقدیم دادخواست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان پیشپرداخت (سکه) در حکم تقسیط، تعداد اقساط ماهیانه، پذیرش یا رد ادعای اعسار با توجه به وضعیت شغلی زوج.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مهریه به تعداد [تعداد] تمام سکه بهار آزادی (یا معادل ریالی آن به نرخ روز) به انضافه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
آیا برای مطالبه مهریه حتماً باید اول به دادگاه رفت؟
خیر، طبق آییننامه اجرای مفاد اسناد رسمی، ابتدا باید از طریق دفترخانه و اجرای ثبت اقدام کرد.
آیا مهریه عندالمطالبه مالیات دارد؟
خیر، مهریه وجهالصلح یا هدیه شرعی است و مالیاتی به آن تعلق نمیگیرد.
آیا مرد میتواند مهریه را قسطی کند؟
مرد میتواند دادخواست اعسار از پرداخت مهریه دهد و در صورت اثبات عدم تمکن، دادگاه حکم به تقسیط آن میدهد.
اگر زن تمکین نکند باز هم به او مهریه تعلق میگیرد؟
بله، عدم تمکین مانع دریافت مهریه نیست، هرچند حق حبس را زایل میکند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع محکومیت کیفری و آثار آن در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای محکومیت به پرداخت مهر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
