دعوای الزام به پرداخت سود سالیانه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که یک شخص (حقیقی یا حقوقی) بر اساس قرارداد، اوراق مشارکت، سهام، یا تعهدات قانونی و بانکی ملزم به پرداخت سود سالیانه مشخصی به دیگری بوده اما از پرداخت آن در سررسید خودداری کرده است. خواهان با استناد به قرارداد یا مقررات مربوطه، خواستار الزام خوانده به تأدیه سودهای معوقه سالیانه به انضمام خسارت دادرسی می‌شود. این دعوا معمولاً در حوزه مشارکت‌های مدنی، شرکت‌های تجاری یا قراردادهای تجاری کاربرد دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: سرمایه‌گذار / سهامدار / ذی‌نفع / خوانده: شرکت، موسسه، بانک یا شخص متعهد به پرداخت سود
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد/اجرای قرارداد (با توجه به صلاحیت محلی و ارزش خواسته، اگر زیر نصاب شورا باشد شورای حل اختلاف)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد پایه (مشارکت، سرمایه‌گذاری، صورتجلسات مجمع عمومی)، فیش‌های واریز سرمایه، اوراق سهام یا مشارکت، اظهارنامه رسمی مطالبه سود
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان عمومی دین (۱۰ سال) است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل هزینه دعاوی مالی بر اساس مبلغ کل سود سالیانه مطالبه‌شده.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای مطالبه سود سالیانه معوقه
- ۲. تنظیم دادخواست «الزام به پرداخت سود سالیانه» به همراه مطالبه خسارت تأخیر تأدیه (در صورت شرط یا شرایط قانونی)
- ۳. ثبت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. رسیدگی دادگاه و بررسی اسناد مالی و قرارداد
- ۵. صدور حکم و اجرای آن از طریق واحد اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در قراردادهای مدنی، شرطِ پرداخت سود سالیانه (به‌ویژه سودهای بانکی یا ربوی) باطل است و می‌تواند کل قرارداد را با چالش مواجه کند. تنها در قالب «مشارکت در سود و زیان» یا «جعاله» یا «مضاربه» با رعایت شرایط قانون عملیات بانکی بدون ربا، امکان‌پذیر است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبار شرط وجه التزام (خسارت تأخیر) بیش از نرخ تورم / دیدگاه ۱: شرط وجه التزام بیش از نرخ تورم، ربوی و باطل است / دیدگاه ۲: وجه التزام، خسارت قراردادی است و تابع توافق طرفین است و ربوی نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر ماهیت قرارداد (آیا واقعاً مشارکت است یا قرض ربوی؟)، پذیرش یا رد شرط وجه التزام سنگین.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم بر الزام خوانده به پرداخت سود سالیانه مندرج در قرارداد مورخ [تاریخ] به مبلغ [مبلغ] ریال به انضمام خسارت تأخیر تأدیه و هزینه‌های دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای مطالبه سود سالیانه می‌توان خسارت تأخیر تأدیه گرفت؟
اگر در قرارداد شرط شده باشد یا شاخص تورم بانک مرکزی اجازه دهد، بله.
اگر شرکت زیان ده باشد باز هم سود سالیانه تعلق میگیرد؟
بستگی به متن قرارداد دارد؛ اگر سود تضمینشده باشد باید پرداخت شود، در غیر این صورت خیر.
آیا شورای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی دارد؟
اگر مبلغ خواسته تا نصاب قانونی شورا (معمولاً زیر میزان مشخص قانونی) باشد، در شورا رسیدگی می‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به پرداخت سود سالیانه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.