دعوای شرکتهای تجارتی — به زبانِ ساده
دعوای مربوط به شرکتهای تجارتی شامل اختلافاتی است که میان شرکا، مدیران و شرکت یا اشخاص ثالث در خصوص امور شرکتهای تجاری (مانند سهامی، با مسئولیت محدود و غیره) بروز می‌کند. این دعاوی معمولاً زمانی طرح می‌شوند که حقوق قانونی شرکا تضییع شده، تصمیمات مجامع عمومی برخلاف قانون یا اساسنامه اتخاذ شده باشد یا اختلافات مالی و مدیریتی به وجود آید. هدف از این دعاوی، احقاق حقوق مالی، ابطال تصمیمات غیرقانونی و تعیین تکلیف اداره شرکت است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان می‌تواند شریک، سهامدار، مدیر یا شخص ثالث باشد و خوانده شرکت، مدیران یا سایر شرکا می‌باشند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی یا غیرمالی (بسته به موضوع خواسته، مانند ابطال تصمیمات مجمع که غیرمالی است یا مطالبه سود که مالی است)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت شرکت.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اساسنامه شرکت، آگهی‌های روزنامه رسمی (تأسیس و آخرین تغییرات)، مدارک شناسایی، دلایل و مستندات اثبات ادعا (مانند صورتجلسات، اسناد مالی، نامه‌نگاری‌ها).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع قواعد عمومی مرور زمان و مهلت‌های خاص مقرر در قانون تجارت (مانند مهلت اعتراض به تصمیمات مجمع عمومی در برخی موارد).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته برای دعاوی مالی و هزینه دعاوی غیرمالی طبق تعرفه‌های قانونی قوه قضاییه.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم دادخواست یا شکواییه -> ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی -> ارجاع به دادگاه صالح -> جلسه دادرسی -> صدور حکم -> تجدیدنظرخواهی (در صورت نیاز) -> اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در دعاویِ انحلالِ شرکت، اثباتِ «اختلافاتِ شدیدِ شرکا» یا «عدمِ امکانِ ادامهٔ فعالیت» (ماده ۱۹۹ لایحه اصلاحی قانون تجارت) نیازمندِ ارائهٔ مستنداتِ قوی از بن‌بستِ مدیریتی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبارِ صورت‌جلساتِ مجامعِ عمومیِ فاقدِ حدِ نصاب / دیدگاه ۱: بطلانِ مطلقِ مصوبات / دیدگاه ۲: قابلیتِ ابطال (فقط در صورتِ اعتراضِ ذی‌نفع در مهلتِ قانونی).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوهٔ ارزیابیِ «سودِ واقعی» در دعاویِ مطالبهٔ سهم‌الشرکه یا سودِ سهام، پذیرشِ ادلهٔ اثباتیِ غیررسمی در اثباتِ روابطِ مالیِ شرکا.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال تصمیمات مجمع عمومی فوق‌العاده مورخ [...] شرکت [...] و مطالبه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای طرح دعوی علیه شرکت، ارسال اظهارنامه الزامی است؟
خیر، مگر در مواردی که قانون یا قرارداد میان طرفین آن را مقرر کرده باشد.
مرجع صالح برای رسیدگی به اختلاف میان شرکای یک شرکت با مسئولیت محدود کجاست؟
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت شرکت.
آیا مدیران شرکت به صورت شخصی پاسخگوی تعهدات شرکت هستند؟
اصل بر عدم مسئولیت شخصی مدیران است مگر در موارد تقصیر، تخلف از قانون یا ورشکستگی به تقصیر/تقلب.
هزینه دادرسی دعوای ابطال تصمیمات مجمع عمومی چگونه محاسبه می‌شود؟
این دعوا غیرمالی محسوب شده و هزینه دادرسی آن مطابق تعرفه دعاوی غیرمالی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ثبت و اداره شرکتهای تجاری در ایران: انواع، مراحل و مدارک ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای شرکتهای تجارتی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.