دعوای تقسیم و تسهیم ماترک — به زبانِ ساده
پس از فوتِ متوفی، اموال باقیمانده (ماترک) باید بین ورثه تقسیم شود. دعوای تقسیم و تسهیم ماترک زمانی ایجاد میشود که وراث در خصوص سهمالبره، نحوه تقسیم، فروش یا تعیین تکلیف داراییهای متوفی اختلاف داشته باشند. دادگاه با بررسی گواهی حصر وراثت و ارزیابی داراییها، سهم هر یک از وراث را مشخص و تقسیم میکند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: هر یک از وراث. خوانده: سایر وراث که با تقسیم توافق ندارند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی (یا حسبی بسته به نحوه درخواست).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی آخرین اقامتگاه متوفی یا محل وقوع اموال غیرمنقول.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی حصر وراثت، اسناد مالکیت و مدارک مربوط به اموال متوفی، کارت ملی خواهان، شناسنامه متوفی.
مهلتها چیست؟
مهلتها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش کل ماترک یا به عنوان دعوای مالیِ منقول/غیرمنقول طبق تعرفه قانونی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اخذ گواهی حصر وراثت
- ۲. تنظیم و ثبت دادخواست تقسیم ماترک
- ۳. تعیین کارشناس جهت ارزیابی و تقویم اموال متوفی
- ۴. بررسی بدهیها و مطالبات متوفی (تسهیم ماترک)
- ۵. صدور حکم به تقسیم ماترک
- ۶. اجرای حکم و تحویل سهم هر یک از ورثه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تقسیم ماترک مستلزم انحصار وراثت و پرداخت مالیات بر ارث است. اگر ماترک شامل اموال غیرمنقول باشد، دادگاه محل وقوع مال صالح به رسیدگی است.
⚖جاهایی که دادگاهها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت دادگاه در تقسیم ماترک غیرمنقول / دیدگاه ۱: دادگاه محل اقامت متوفی صالح است / دیدگاه ۲: دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول صالح است (نظر غالب و رویه قضایی).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا ترکه توسط ورثه تحریر شده است؟، آیا بدهیهای متوفی از ماترک کسر شده است؟، آیا در میان ورثه محجور یا غایب وجود دارد که نیاز به دخالت دادستان باشد؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر تقسیم و تسهیم ماترک مرحوم ... پلاکهای ثبتی و اموال منقول مندرج در پیوست به انضمام خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
آیا پیش از حصر وراثت میتوان تقسیم ماترک کرد؟
خیر، ارائه گواهی حصر وراثت الزامی است.
دیون متوفی چه میشود؟
ابتدا باید دیون و وصیت (تا یکسوم) از ماترک خارج شود، سپس تقسیم صورت گیرد.
مرجع صالح برای تقسیم ماترک کجاست؟
دادگاه آخرین اقامتگاه متوفی.
آیا تمام وراث باید طرف دعوا قرار گیرند؟
بله، نام بردن از تمامی وراث الزامی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تقسیم ارث و اموال مشترک در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقسیم و تسهیم ماترک ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
