دعوای الزام به ایفا تعهد قراردادی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که یکی از طرفین قرارداد، با وجود فرا رسیدن زمان اجرای تعهد، از انجام آن خودداری کند. خواهان با طرح این دعوا از دادگاه می‌خواهد تا خوانده را به اجرای دقیق مفاد قرارداد محکوم نماید. این دعوا یکی از شایع‌ترین دعاوی حقوقی در حوزه معاملات و قراردادها است. هدف اصلی، واداشتن مدیون به اجرای عین تعهد پیش از تبدیل آن به خسارت است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان، متعهدله (کسی که تعهد به نفع اوست) و خوانده، متعهد (کسی که از اجرای تعهد سر باز زده است) می‌باشد.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی یا غیرمالی بستگی به موضوع تعهد دارد (اگر تعهد انتقال مال غیرمنقول باشد مالی است)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد قرارداد یا محل اجرای تعهد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل قرارداد مستند دعوا، کارت ملی، دلایل اثبات عدم ایفای تعهد (مانند اظهارنامه رسمی).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان عمومی است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
اگر موضوع تعهد مال غیرمنقول باشد بر اساس ارزش منطقه ای یا معاملاتی املاک و اگر مال منقول باشد بر اساس تقویم خواسته در دادخواست محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای مطالبه تعهد
- ۲. تنظیم و ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. جلسه دادرسی و صدور حکم
- ۵. صدور اجراییه و اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات تسلیم موضوع تعهد و اخذ گواهی عدم حضور یا انجام تشریفات قانونی برای احراز امتناع متعهدله، کلید پیروزی در این دعواست.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تقدم و تأخیر در اجرای تعهدات متقابل در قراردادهای معوض / دیدگاه ۱: استدلال به قاعده استیفاء و عدم امکان مطالبه از سوی متعهدی که خود تعهدش را انجام نداده / دیدگاه ۲: امکان الزام به ایفای تعهد به صورت مستقل مشروط به اثبات آمادگی اجرا
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر قصد واقعی طرفین از عبارات مبهم قرارداد، احراز فوریت یا عدم فوریت تعهد با توجه به عرف محل و صنف، نحوه تعدیل خسارات عدم انجام تعهد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به ایفای تعهد موضوع قرارداد مورخ […] مقوم به […] ریال به انضمام کلیه خسارات قانونی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا پیش از طرح دعوا ارسال اظهارنامه الزامی است؟
خیر، الزامی نیست اما برای اثبات امتناع خوانده بسیار مفید است.
اگر تعهد غیرممکن شود چه باید کرد؟
دعوا تبدیل به مطالبه خسارت عدم انجام تعهد میشود.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه محل اقامت خوانده یا محل اجرای قرارداد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به ایفا تعهد قراردادی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.