دعوای مطالبه حق کسب، پیشه، تجارت از طرف احد از وراث — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که یکی از وراث متوفی، مالک سرقفلی یا حق کسب و پیشه تجاری متوفی بوده و سایر وراث یا یکی از آن‌ها مانع اح استیفای حقوق قانونی او از این امتیاز یا مطالبه سهم‌الارث خود از ارزش آن شوند. این حق مالی ناشی از فعالیت تجاری متوفی در محل استیجاری است که به وراث منتقل میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
یکی از وراث به عنوان خواهان علیه سایر وراث و یا موجر (در صورت لزوم).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک تجاری.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت سرقفلی یا اجاره‌نامه قدیمی، گواهی انحصار وراثت، کارت ملی، دلایل تصرف یا ممانعت از حق توسط خواندگان.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان عمومی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش ارزیابی‌شده حق کسب و پیشه توسط کارشناس دادگستری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اخذ گواهی انحصار وراثت
- ۲. ثبت دادخواست مطالبه سهم‌الارث از حق کسب و پیشه یا فروش ملک تجاری
- ۳. ارجاع به کارشناس برای تعیین ارزش حق کسب و پیشه
- ۴. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
با توجه به اینکه حق کسب و پیشه و تجارت تابع قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶ است، این حق مالی پس از فوت مستأجر به ترکه ملحق شده و احد از وراث بدون تنفیذ یا همراهی سایر ورثه (یا بدون اثبات سمت مدیریت ترکه) در برخی شعب با ایراد عدم النفع یا عدم توجه دعوا مواجه میشود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت طرح دعوای مطالبه حق کسب و پیشه توسط یک یا چند نفر از ورثه بدون حضور سایرین / دیدگاه ۱: چون حق مالی و قابل تقسیم است، هر یک از ورثه به نسبت سهم‌الارث خود حق اقامه دعوا دارند / دیدگاه ۲: به دلیل غیرقابل تقسیم بودن این حق تا پیش از فروش یا توافق و لزوم حفظ وحدت تعهدات موجر، دعوا باید از سوی تمامی ورثه اقامه شود
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
ارزیابی میزان تأثیر فعالیت هر یک از ورثه در حفظ رونق تجاری محل کسب، نحوه محاسبه ارزش روز حق کسب و پیشه توسط هیئت کارشناسان، تشخیص میزان دخالت احد از ورثه در تصرف انحصاری ملک.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه سهم‌الارث خواهان از حق کسب و پیشه و تجارت پلاک ثبتی […] مقوم به […] ریال به انضمام خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا حق کسب و پیشه به همه وراث ارث می‌رسد؟
بله، این حق مالی جزء ترکه محسوب شده و بین تمام وراث به نسبت سهم‌الارث تقسیم میشود.
تفاوت حق کسب و پیشه با سرقفلی چیست؟
حق کسب و پیشه به حکم قانون ایجاد میشود اما سرقفلی با توافق و پرداخت مبلغ در ابتدای اجاره شکل میگیرد.
آیا برای این دعوا نیاز به گواهی انحصار وراثت است؟
بله، سند اثبات سمت و وراثت است.
مرجع صالح برای تعیین ارزش این حق کجاست؟
کارشناس رسمی دادگستری.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و طلب در حقوق ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه حق کسب، پیشه، تجارت از طرف احد از وراث ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.