دعوای افراز — به زبانِ ساده
افراز به معنای جدا کردن سهم مشاع شرکا از ملک مشاعی است که بین آن‌ها به شیوه ی اشتراک بهره‌برداری میشود. این دعوا زمانی مطرح میشود که شرکای یک ملک مشاع قصد داشته باشند سهم خود را از حالت اشتراک خارج کرده و به صورت مفروز و اختصاصی درآورند. در صورت عدم توافق شرکا، این امر از طریق مراجع ذی‌صلاح قانونی قابل مطالبه است. این اقدام مقدمه‌ای برای پایان دادن به شراکت در اموال غیرمنقول است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
هر یک از شرکای ملک مشاع علیه سایر شرکای مشاعی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در برخی تفاسیر مالی تبعی محسوب میشود اما رویه غالب غیرمالی است)؛ ترافعی یا حسبی (بسته به اختلاف در اداره ثبت یا دادگاه).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
اداره ثبت محل وقوع ملک (در صورتی که جریان ثبت ملک خاتمه یافته باشد) یا دادگاه حقوقی محل وقوع ملک (در صورت عدم توافق یا جریان داشتن پرونده ثبتی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی مالکیت (سند مشاع)، پلاک ثبتی، کارت ملی و شناسنامه خواهان، نظریه اداره ثبت (در صورت طرح در دادگاه).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مرور زمان خاص؛ مهلت اعتراض به تصمیم واحد ثبتی ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع دعاوی غیرمالی است و بر اساس تعرفه‌های قانونی خدمات قضایی یا ثبتی محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. مراجعه به اداره ثبت محل وقوع ملک و درخواست افراز —
- ۲. بررسی توسط نماینده و نقشه‌بردار ثبت —
- ۳. صدور تصمیم واحد ثبتی مبنی بر قابلیت افراز یا عدم آن —
- ۴. اعتراض در دادگاه (در صورت اعتراض) یا اجرای افراز و صدور سند مفروز —
- ۵. در صورت غیرقابل افراز بودن، درخواست صدور دستور فروش.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای افراز و تقسیم سهم مشاعی اینجانب از پلاک ثبتی شماره […] فرعی از […] اصلی واقع در […]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا افراز ملک مشاع از طریق دادگاه انجام میشود یا اداره ثبت؟
در صورتی که جریان ثبتی ملک خاتمه یافته باشد، مرجع بدوی اداره ثبت است و در صورت اعتراض یا عدم وجود شرایط ثبتی، دادگاه صالح است.
هزینه افراز بر عهده چه کسی است؟
هزینه بر اساس میزان سهم شرکا به نسبت تقسیم میشود.
اگر ملک قابل افراز نباشد چه باید کرد؟
گواهی عدم افراز اخذ شده و سپس دادخواست دستور فروش ملک مشاع تقدیم دادگاه میشود.
آیا رضایت تمامی شرکا برای افراز لازم است؟
خیر، اگر یکی از شرکا مخالفت کند یا همکاری نکند، شریک متقاضی می‌تواند به صورت قانونی اقدام کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع افراز ملک مشاع در حقوق ایران؛ شرایط، مراحل و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای افراز ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.