دعوای تضامن و مسئولیت شرکت های تجارتی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که طلبکار شرکت تجاری (به‌ویژه شرکتهای تضامنی یا نسبی) برای وصول مطالبات خود، علاوه بر خود شرکت، علیه شرکای ضامن نیز اقامه دعوا می‌کند. بر اساس قانون تجارت، در شرکت تضامنی شرکا در مقابل کلیه قروض شرکت مسئولیت تضامنی دارند. این دعوا برای الزام شرکا به پرداخت دین شرکت از اموال شخصی آنها طرح می‌گردد. خواهان و طلبکار شرکت (شخص حقیقی یا حقوقی) به طرفیت شرکت تجاری و شرکای ضامن آن.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: طلبکار یا یکی از شرکا / خوانده: شرکای ضامن در شرکتهای تضامنی یا مختلط
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد قرارداد/انجام تعهد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند و مدرک اثبات طلب (قرارداد، سفته، فاکتور و غیره)، اساسنامه شرکت، روزنامه رسمی آخرین تغییرات شرکت، گواهی عدم پرداخت چک (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع قواعد عمومی مرور زمان حقوقی و مهلت‌های تجدیدنظرخواهی (۲۰ روز ابلاغ رأی).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعاوی مالی بر اساس ارزش خواسته (درصد مشخصی از مبلغ تقویم‌شده در دادخواست).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم دادخواست -> ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی -> ارجاع به دادگاه حقوقی -> جلسه رسیدگی -> صدور حکم -> صدور اجراییه -> توقیف اموال شرکا.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در شرکتهای تضامنی، مسئولیت شرکا نامحدود و تضامنی است؛ یعنی طلبکار می‌تواند تمام طلب خود را از هر یک از شرکا مطالبه کند. در شرکتهای سهامی، مسئولیت محدود به مبلغ اسمی سهام است. نکته کلیدی، لزومِ طرح دعوا علیه شرکت پیش از رجوع به شریک در شرکتهای تضامنی است (ماده ۱۲۵ قانون تجارت).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ طرح دعوای مستقیم علیه شریک ضامن بدونِ انحلال شرکت / دیدگاه ۱: با توجه به ماده ۱۲۴ قانون تجارت، طلبکار باید ابتدا به شرکت رجوع کند و در صورت عدم کفایت دارایی شرکت، به شریک مراجعه کند / دیدگاه ۲: به دلیل تضامنی بودن مسئولیت، طلبکار می‌تواند همزمان علیه شرکت و شریک ضامن طرح دعوا کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ عبارت «عدم کفایت دارایی شرکت»، نحوه اثباتِ اعسار یا عدم دسترسی به اموال شرکت، میزانِ سخت‌گیری در رعایتِ تشریفاتِ مطالبه از شرکت پیش از شریک.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای محکومیت تضامنی خواندگان (شرکت […] و شرکای آن به اسامی […]) به پرداخت مبلغ […] ریال بابت اصل خواسته به انضمام خسارت دادرسی و تأخیر تأدیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا طلبکار می‌تواند مستقیماً به سراغ اموال شخصی شریک ضامن برود؟
بله، پس از اثبات دین و صدور حکم قطعی و اجراییه، امکان توقیف اموال شخصی شرکا وجود دارد.
آیا این مسئولیت شامل شرکای جدید شرکت تضامنی هم میشود؟
بله، شریکی که جدیداً وارد شرکت میشود نیز در قروض گذشته شرکت مسئولیت تضامنی دارد.
آیا شرکتهای سهامی نیز مسئولیت تضامنی دارند؟
خیر، در شرکتهای سهامی مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ سهام آنها است.
هزینه دادرسی دعوای تضامنی چگونه محاسبه میشود؟
بر اساس مبلغ کل مطالبه شده به عنوان دعوای مالی.
راهنمای کامل: مسئولیت تضامنی چیست؟ راهنمای حقوقی تضامن در قراردادها و اسناد تجاری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تضامن و مسئولیت شرکت های تجارتی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.