دعوای الزام به انتقال رسمی مورد معامله ، ملک مشاع — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که خریدار یک ملک مشاع (دارای سند رسمی سه‌دانگ یا کمتر از کل) تمامی تعهدات خود را انجام داده، اما فروشنده از حضور در دفترخانه و انتقال رسمی سهم مشاع خود به نام خریدار خودداری می‌کند. خواهان از دادگاه می‌خواهد که فروشنده را به تنظیم سند رسمی انتقال محکوم نماید. این دعوا مختص اموال غیرمنقول ثبت‌شده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: خریدار ملک مشاع. خوانده: فروشنده یا مالکی که سند به نام اوست.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک مشاع.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مبایعه‌نامه یا قولنامه، گواهی عدم حضور از دفترخانه اسناد رسمی، استعلام ثبتی ملک، کارت ملی و شناسنامه خواهان.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد، اما تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملاتی املاک (منطقه بندی) که توسط اداره امور مالیاتی تعیین می‌شود، محاسبه می‌گردد.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. حضور در دفترخانه اسناد رسمی در تاریخ مقرر و اخذ گواهی عدم حضور.
- ۲. ثبت دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی در دفتر خدمات الکترونیک قضایی.
- ۳. ارجاع پرونده به دادگاه و بررسی اصالت سند و قرارداد.
- ۴. صدور حکم به نفع خواهان.
- ۵. صدور اجرائیه و در صورت استنکاف محکوم‌علیه، امضای سند توسط نماینده دادگاه در دفترخانه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در ملک مشاع، از آنجا که انتقال سهم مشاع نیاز به تفکیک ندارد ولی تصرف مادی منوط به اذن سایر شرکاست، دادگاه حکم به انتقال صادر می‌کند اما اجرای آن تابع مقررات افراز و فروش ملک مشاع خواهد بود و گاهی دادگاه‌ها دعوای الزام به انتقال را به دلیل عدم افراز رد می‌کنند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان صدور حکم به انتقال سهم مشاع بدون رضایت سایر شرکا / دیدگاه ۱: انتقال حق مقتضی اذن نیست و دادگاه حکم می‌دهد / دیدگاه ۲: چون تصرف ممکن است با مشکل مواجه شود، دعوا قابلیت استماع ندارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه احراز وقوع بیع، معتبر بودن مبایعه‌نامه عادی در املاک ثبت‌شده، تعیین دقیق حدود و مشخصات سهم مشاع مورد معامله.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به حضور در دفترخانه اسناد رسمی و انتقال رسمی [مقدار سهم، مثلاً سه دانگ] از شش دانگ یک قطعه زمین مشاع پلاک ثبتی [شماره پلاک] به انضمام خسارات دادرسی و تاخیر تأدیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای ملک مشاع نیاز به رضایت سایر شرکا برای فروش است؟
خیر، هر شریک میتواند سهم مشاع خود را بدون اجازه سایرین بفروشد، مگر در صورت وجود حق شفعه.
اگر فروشنده فوت کرده باشد چه باید کرد؟
باید دادخواست را به طرفیت تمامی ورثه متعهد متوفی مطرح کرد.
آیا گواهی عدم حضور الزامی است؟
بله، برای اثبات تخلف فروشنده در حضور در دفترخانه بسیار مهم است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به انتقال رسمی مورد معامله ، ملک مشاع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.