دعوای پرداخت طلب — به زبانِ ساده
دعوای مطالبه وجه یا پرداخت طلب هنگامی اقامه میشود که مدیون با وجود سررسید دین و مطالبه دائن، از پرداخت بدهی خود خودداری می‌کند. این دعوا یکی از رایج‌ترین دعاوی حقوقی در دادگاه‌هاست که به پشتوانه اسناد رسمی، عادی، فیش‌های واریزی یا شهادت شهود مطرح میشود. هدف از این دعوا الزام خوانده به پرداخت اصل دین به انضمام خسارت تأخیر تأدیه است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: طلبکار (دائن). خوانده: بدهکار (مدیون).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف (تا نصاب قانونی مشخص) یا دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک هویتی، مستندات طلب (سفته، رسید، قرارداد، پرینت حساب یا فیش واریزی)، فیش هزینه دادرسی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی برای دین مدت‌دار وجود ندارد اما از تاریخ سررسید، خسارت تأخیر تأدیه قابل محاسبه است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل درصد مشخصی از بهای خواسته بر اساس تعرفه دعاوی مالی در مرحله بدوی و تجدیدنظر.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه (اختیاری ولی مفید)
- ۲. ثبت دادخواست مطالبه وجه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع پرونده به شورای حل اختلاف یا دادگاه
- ۴. جلسه رسیدگی و اخذ دفاعیات خوانده
- ۵. صدور رای
- ۶. صدور اجراییه و توقیف اموال در صورت عدم پرداخت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزوم ارائه دلیل مثبت اشتغال ذمه (مانند سند رسمی، چک، فیش واریزی یا شهادت شهود) و ادعای خواننده مبنی بر پرداخت دین (برائت ذمه) و بار اثبات آن.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرش فیش‌های واریزی به حساب خواننده به عنوان دلیل پرداخت دین / دیدگاه ۱: واریز وجه اماره بر دین است و خواننده باید اثبات کند بابت هدیه یا جهت دیگری بوده است / دیدگاه ۲: خواهان باید منشاء دین را اثبات کند و صرف واریزی بدون ذکر بابت، دلیل بر اشتغال ذمه قطعی در هر دعوایی نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش ادعای اعسار از پرداخت محکوم‌به، نحوه محاسبه خسارت تأخیر تأدیه بر اساس نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه وجه به میزان [مبلغ به ریال] بابت اصل خواسته به انضمام خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید تا روز ادای دین و کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای مطالبه وجه حتماً باید سند رسمی داشت؟
خیر، سند عادی، رسید کتبی یا شهادت شهود و پرینت حساب نیز قابل استناد است.
خسارت تأخیر تأدیه چگونه محاسبه میشود؟
بر اساس نرخ تورم اعلامشده از سوی بانک مرکزی از تاریخ سررسید تا زمان پرداخت.
آیا قبل از دادخواست می‌توان حساب مسدود کرد؟
بله، با درخواست «تامین خواسته» پیش از دادخواست یا ضمن آن.
اگر مدیون معسر باشد چه میشود؟
میتواند دعوای اعسار مطرح کند و دادگاه پرداخت را تقسیط نماید.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوقی پرداخت و ایفای تعهدات در قانون مدنی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای پرداخت طلب ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.