دعوای هبه — به زبانِ ساده
هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مال خود را به طور مجانی به دیگری تملیک می‌کند، یعنی آن را به او می‌بخشد. این عقد با قبض و تسلیم مال به متوهب محقق میشود و پس از قبض، در صورت وجود شرایط قانونی قابل رجوع است. این دعوا زمانی مطرح میشود که مبهب (بخشنده) قصد رجوع از هبه را داشته باشد و متوهب از استرداد مال امتناع کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
واهب (بخشنده) به عنوان خواهان علیه متوهب (گیرنده هبه) به عنوان خوانده.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع مال غیرمنفعتی.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت یا مدارک اثبات مالکیت واهب، سند رسمی یا عادی هبه (در صورت وجود)، اظهارنامه رسمی برای رجوع از هبه، شهادت شهود یا مطلعین.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدوده زمانی خاصی برای اصل طرح دعوای رجوع از هبه وجود ندارد، اما مهلت اعتراض و تجدیدنظرخواهی از رای دادگاه ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس ارزش ریالی مال مورد هبه در زمان تقدیم دادخواست محاسبه و اخذ میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ارسال اظهارنامه رسمی اعلام رجوع از هبه
- ۲. ثبت دادخواست حقوقی با موضوع رجوع از هبه و استرداد مبیع در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع پرونده به دادگاه حقوقی و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. حضور در جلسه دادگاه و بررسی دلایل و مستندات
- ۵. صدور حکم
- ۶. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)
- ۷. صدور اجراییه و اجرای حکم از طریق واحد اجرای احکام.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم بر اعلام رجوع از هبه و محکومیت خوانده به استرداد [مشخصات مال] به انضمام خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا واهب میتواند هر زمانی از هبه رجوع کند؟
خیر، رجوع از هبه شرایطی دارد و در صورت از بین رفتن مال، انتقال آن به دیگری یا خویشاوندی نسبی (رحم) قابل رجوع نیست.
آیا برای رجوع از هبه نیاز به ارسال اظهارنامه است؟
بله، بهترین راه اثبات قصد رجوع پیش از طرح دعوا، ارسال اظهارنامه رسمی است.
آیا هبه باید حتماً کتبی باشد؟
خیر، عقد هبه میتواند شفاهی نیز منعقد شود، اما اثبات آن در دادگاه نیاز به دلیل و مدرک دارد.
هزینه دادرسی هبه چگونه محاسبه میشود؟
چون مالی است، بر اساس ارزش روز مال موضوع هبه تعیین میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع هبه (شرایط، مراحل قانونی، مدارک و نحوه پس گرفتن آن در حقوق ایران) ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای هبه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.