دعوای شراکت مدنی — به زبانِ ساده
شراکت مدنی عبارت است از آمیختن سرمایه یا اموال متعدد متعلق به اشخاص حقیقی یا حقوقی گوناگون، به شیوع مشاع، به منظور سوددهی و تجاری بدون اینکه شخص حقوقی جدیدی تشکیل شود. این دعوا زمانی مطرح میشود که شرکا در تقسیم سود و زیان، اداره شرکت یا انحلال و تسویه حساب با یکدیگر اختلاف پیدا کنند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
هر یک از شرکا که مدعی حقی باشد به عنوان خواهان علیه سایر شرکای مستنکف به عنوان خوانده.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل اجرای قرارداد شراکت.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کتبی شراکت مدنی، اسناد و مدارک مالی و بانکی حاکی از واریز سرمایه، دفاتر تجاری، فاکتورها، اظهارنامه رسمی مطالبه سود یا تسویه حساب، نظریه کارشناس رسمی حسابداری.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان خاصی نیست، اما مهلت تجدیدنظرخواهی از احکام دادگاه‌ها ۲۰ روز پس از ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس بهای خواسته (مبلغ مطالبه شده سود، سرمایه یا ارزش مال‌الشرکه) در زمان تقدیم دادخواست محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ارسال اظهارنامه رسمی برای تسویه حساب یا مطالبه سهم‌الشرکه
- ۲. ثبت دادخواست مطالبه سهم‌الشرکه یا انحلال و تسویه شراکت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع پرونده به دادگاه حقوقی و تشکیل جلسات دادرسی
- ۴. ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری (رشته حسابداری یا حسابرسی) جهت تعیین سهم هر یک از شرکا
- ۵. صدور حکم بر اساس نظریه کارشناس
- ۶. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)
- ۷. اجرای حکم و وصول مطالبات از طریق اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ وقوعِ عقدِ شرکت در غیابِ سندِ رسمی یا قراردادِ کتبی، نیازمندِ اثباتِ آورده‌های طرفین (سهم‌الشرکه) و قصدِ مشارکت است؛ در صورتِ عدمِ اثباتِ آورده، دعوا به سمتِ «مطالبه وجه» یا «استردادِ مال» منحرف میشود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوهٔ محاسبهٔ سود و زیان در صورتِ عدمِ تصریح در قرارداد / دیدگاه ۱: تقسیم بر اساسِ نسبتِ آورده (ماده ۵۷۵ قانون مدنی) / دیدگاه ۲: تقسیمِ مساوی در صورتِ سکوتِ قرارداد و عدمِ اثباتِ میزانِ دقیقِ آورده.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا رفتارِ طرفین دلالت بر قصدِ مشارکت داشته است؟، آیا آورده‌ها به صورتِ مشاعی درآمده‌اند یا صرفاً امانی بوده‌اند؟، آیا ادعایِ فسخِ شرکت از سویِ یکی از شرکا پذیرفتنی است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت سهم‌الشرکه و سود حاصله از قرارداد شراکت مدنی مورخ [تاریخ] به مبلغ [مقدار وجه] به انضمام خسارات دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای دعوای شراکت مدنی وجود قرارداد کتبی الزامی است؟
وجود قرارداد کتبی روند اثبات را بسیار آسان میکند، اما شراکت شفاهی با اقرار یا شهادت شهود نیز قابل اثبات است.
نحوه تعیین سود شرکا در دادگاه چگونه است؟
دادگاه معمولاً موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری در رشته حسابداری ارجاع می‌دهد تا سود و زیان محاسبه شود.
آیا شریک می‌تواند هر زمان که خواست تقاضای انحلال شرکت را کند؟
اگر مدت برای شرکت تعیین شده باشد، انحلال پیش از موعد شرایط خاصی دارد؛ اما اگر مدت نداشته باشد، هر یک از شرکا می‌توانند هر وقت بخواهند رجوع کنند.
هزینه دادرسی دعوای شراکت مدنی چقدر است؟
بر اساس ارزش ریالی خواسته که در دادخواست ذکر میشود، به صورت درصدی محاسبه میگردد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع قرارداد شراکت و مشارکت مدنی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای شراکت مدنی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.