دعوای پرداخت سالانه 24 درصد سود دوران مشارکت — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که تسهیلات‌گیرنده یا مشارکت‌کننده در پروژه‌های بانکی و ساخت‌وساز، خواستار تعیین تکلیف، تعدیل یا مطالبه سود دوران مشارکت بر اساس نرخ مصوب یا قرارداد فی‌مابین است. بانکها و مؤسسات مالی معمولاً سود دوران مشارکت را با نرخهای بالایی محاسبه می‌کنند که در صورت تخلف از مقررات بانک مرکزی، قابل اعتراض است. این دعوا به منظور الزام خوانده به رعایت نرخ قانونی و انطباق قرارداد با ضوابط پولی و بانکی اقامه می‌گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: تسهیلات‌گیرنده یا شریک (تعهدداده)؛ خوانده: بانک، مؤسسه مالی و اعتباری یا شریک تجاری.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی و ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد/اجرای قرارداد (با توجه به ارزش خواسته، اگر زیر نصاب شورای حل اختلاف باشد در شورا و در غیر این صورت در دادگاه حقوقی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد مشارکت مدنی، فیش‌های واریزی، صورتحساب‌های بانکی، اظهارنامه رسمی مبنی بر اعتراض به نحوه محاسبه سود.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان خاصی نیست، اما اعتراض به صورتحساب‌های بانکی باید در مهلت‌های عرفی و قانونی مندرج در قرارداد انجام شود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته (مبلغ مابهالتفاوت سود محاسبه‌شده و سود قانونی) به عنوان دعوای مالی محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ارسال اظهارنامه رسمی
- ۲. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع پرونده به دادگاه و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری (رشته حسابداری یا بانکی)
- ۵. صدور رای و اجرای آن از طریق اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعاوی معمولاً در دادگاه‌های عمومی حقوقی علیه بانکها مطرح میشود؛ چالشِ اصلی، انطباقِ نرخِ سود با مصوباتِ بانک مرکزی است. اگر نرخِ سودِ قراردادی بیش از نرخِ مصوبِ بانک مرکزی باشد، دادگاه‌ها معمولاً مازاد را غیرقانونی می‌دانند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبارِ شرطِ سودِ مرکب (ربایِ مرکب) / دیدگاه ۱: بطلانِ کلِ قرارداد به دلیلِ ربوی بودن / دیدگاه ۲: بطلانِ شرطِ سودِ مازاد و صحتِ اصلِ قرارداد و محاسبهٔ سود بر اساسِ نرخِ مصوبِ بانک مرکزی.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا قراردادِ مشارکتِ مدنی صوری بوده و در واقع قرضِ ربوی است؟، آیا بانک در اجرایِ پروژه مشارکتِ واقعی داشته است؟، آیا نرخِ سودِ اعمال‌شده با بخشنامه‌های بانک مرکزی در زمانِ انعقادِ قرارداد مطابقت دارد؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به محاسبه و دریافت سود دوران مشارکت با نرخ سالانه ۲۴ درصد (أعمه از تعدیل یا استرداد اضافه دریافت) به انضمام خسارت دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا بانکها میتوانند سودی بالاتر از نرخ مصوب شورای پول و اعتبار دریافت کنند؟
خير، توافق بر خلاف نرخهای آمره بانک مرکزی در تسهیلات بانکی فاقد اعتبار قانونی است.
مرجع تشخیص نرخ سود مجاز کدام است؟
دادگاه با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری در رشته حسابرسی و بانکی این موضوع را بررسی می‌کند.
آیا قبل از دادخواست باید اظهارنامه فرستاد؟
بله، ارسال اظهارنامه برای اثبات سوءنیت خوانده و مطالبه رسمی توصیه میشود اما الزامی مطلق نیست.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه است؟
بر اساس ارزش ریالی مبلغ مابهالتفاوت محاسبه و دریافت میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوقی پرداخت و ایفای تعهدات در قانون مدنی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای پرداخت سالانه 24 درصد سود دوران مشارکت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.