دعوای منع اشتغال زوجه — به زبانِ ساده
به موجب ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی، شوهر می‌تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیت خود یا زن باشد منع کند. این دعوا زمانی مطرح می‌شود که مرد مدعی باشد شغل همسرش به کانون خانواده آسیب می‌زند یا با شئون خانوادگی آن‌ها در تضاد است. دادگاه با بررسی اوضاع و احوال، شغل زوجه را ارزیابی کرده و در صورت احراز منافات با مصالح خانواده، حکم به منع اشتغال صادر می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شوهر (زوج)؛ خوانده: زن (زوجه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی و ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده (زوجه).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند ازدواج، استناد به مدارک شغلی زوجه، شهادت شهود یا تحقیقات محلی جهت اثبات منافات شغل با حیثیت یا مصالح خانوادگی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان ندارد و شوهر هر زمان که اشتغال زن را منافی مصالح بداند می‌تواند طرح دعوا کند؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعوای غیرمالی خانواده.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به دادگاه خانواده و دعوت از زوجین
- ۳. بررسی نوع شغل و تشکیل جلسه رسیدگی
- ۴. صدور حکم مبنی بر رد یا پذیرش درخواست منع اشتغال
- ۵. قطعی شدن رأی و قابلیت اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ اینکه شغلِ زوجه منافی با مصالحِ خانوادگی یا حیثیتِ زوج یا زوجه است (ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی). بار اثباتِ این منافات بر عهدهٔ زوج است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ این حق برای مشاغلِ قبل از ازدواج / دیدگاه ۱: زوج با علم به شغلِ زوجه ازدواج کرده و حقِ منع ندارد / دیدگاه ۲: حقِ منعِ اشتغال مطلق است و حتی برای مشاغلِ قبل از ازدواج نیز قابل اعمال است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تعریفِ دقیقِ «منافی با حیثیت»، تشخیصِ اینکه آیا شغلِ خاص واقعاً به کانونِ خانواده آسیب می‌زند یا خیر، میزانِ سخت‌گیری در پذیرشِ ادعای زوج.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر منع اشتغال زوجه (خوانده) در شغل [عنوان شغل] به استناد ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مرد می‌تواند بدون حکم دادگاه زن را از کار منع کند؟
خیر، اعمال این حق نیازمند مراجعه به دادگاه و اثبات منافات شغل با مصالح خانواده است.
اگر در عقدنامه شرط شده باشد زن حق کار دارد، باز هم مرد می‌تواند شکایت کند؟
خیر، اگر زوج در عقدنامه حق اشتغال را به زوجه داده یا ضمن عقد خارج لازم تراضی کرده باشد، نمی‌تواند بعداً تقاضای منع اشتغال کند مگر اینکه شغل جدید به‌کلی نامتعارف و منافی مصالح شدید خانواده باشد.
آیا این دعوا مالی است؟
خیر، کاملاً غیرمالی است.
ملاک تشخیص «منافات با مصالح خانوادگی» چیست؟
تشخیص این امر بر عهده قاضی دادگاه است که با توجه به شأن عرفی خانواده و اوضاع و احوال هر پرونده تصمیم می‌گیرد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع رفع ممنوع‌الخروجی و دستور منع خروج از کشور در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای منع اشتغال زوجه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.