دعوای از رای دادگاه حقوقی ، معامله صوری — به زبانِ ساده
معامله صوری معامله‌ای است که طرفین آن قصد واقعی برای ایجاد آثار حقوقی آن (مانند انتقال مالکیت) ندارند، بلکه آن را به ظاهراً انجام می‌دهند تا اهداف خاصی مثل فرار از دین یا رد مال به طلبکاران را محقق کنند. این دعوا توسط طلبکاران یا ذی‌نفعان برای ابطال این‌گونه معاملات صوری و اثبات اینکه مال همچنان متعلق به مدیون است، مطرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان طلبکار یا شخص ذینفع و خواندگان هر دو طرف معامله صوری (بایع و مشتری یا انتقال‌دهنده و انتقال‌گیرنده) هستند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (غیرمنقول یا منقول بسته به موضوع)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک یا محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک اثبات طلب (مانند چک، سفته، حکم دادگاه)، استعلامات ثبتی، اسناد انتقال صوری، دلایل و قائنه‌ای مبنی بر عدم پرداخت ثمن و عدم قصد واقعی انتقال.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی ندارد، اما باید در فرآیند اجرای حکم یا پس از استقرار دین مطرح شود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعوای مالی بر اساس ارزش خواسته یا ارزش منطقه ای ملک.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم دادخواست ابطال معامله صوری به قصد فرار از دین -> ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی -> ارجاع به دادگاه -> بررسی قائن و امارات صوری بودن (مثل باقی ماندن متصرف در ملک) -> صدور حکم -> تجدیدنظرخواهی -> اجرای حکم و بازگشت مال به دارایی مدیون.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات قصد فرار از دین و صوری بودن معامله که بار اثبات آن بر عهده خواهان (طلبکار) است و نیاز به تجمیع امارات قوی دارد (ماده نامطمئن قانون مدنی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: آیا صوری بودن معامله نیاز به اثبات عدم پرداخت ثمن دارد یا صرف تقدم تاریخ صدور حکم محکومیت بر تاریخ معامله کافی است؟ / دیدگاه ۱: صوری بودن صرفاً با اثبات عدم رد و بدل شدن ثمن و تبانی محرز می‌شود / دیدگاه ۲: تقدم معامله بر قطعیت دین یا صدور حکم، اماره بر صحت است مگر خلافش ثابت شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
ارزیابی امارات و قرائن، تشخیص عرفیِ مناسب بودن قیمت معامله با ارزش واقعی روز، احراز ارتباط نزدیک یا خویشاوندی طرفین معامله به عنوان قرینه تبانی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر ابطال سند رسمی انتقال شماره […] مورخ […] به دلیل صوری بودن و به قصد فرار از دین با احتساب خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
فرق معامله صوری با معامله به قصد فرار از دین چیست؟
در معامله صوری قصد واقعی برای انتقال وجود ندارد (باطل است)، اما در معامله به قصد فرار از دین، قصد انتقال هست ولی قانون آن را در شرایطی غیرقابل استناد یا قابل فسخ می‌داند.
چه کسی میتواند دعوای ابطال معامله صوری را مطرح کند؟
هر ذینفع یا طلبکاری که ضرر کرده باشد.
آیا اثبات صوری بودن نیاز به سند کتبی دارد؟
خیر، با قائن، امارات، شهادت شهود و قرائن و اوضاع و احوال نیز قابل اثبات است.
آیا معامله صوری جرم است؟
اگر به قصد فرار از دین باشد، تحت شرایطی میتواند وصف کیفری (معامله به قصد فرار از دین) نیز داشته باشد.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای از رای دادگاه حقوقی ، معامله صوری ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.