دعوای مطالبه طلب ، فقدان سمت — به زبانِ ساده
دعوای مطالبه طلب هنگامی مطرح می‌شود که مدیون با وجود رسیدن سررسید دین، از پرداخت وجه یا ادای دین خود امتناع ورزد و دائن (طلبکار) برای احقاق حق خود به مراجع قضایی مراجعه کند. این دعوا شایع‌ترین راه حقوقی برای وصول مطالبات ناشی از قراردادها، سفته، چک (در شرایط خاص) یا اقرار به دین است. هدف از این طرح، محکومیت خوانده به پرداخت اصل خواسته، خسارت دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: طلبکار (دائن) / خوانده: بدهکار (مدیون)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف (تا نصاب قانونی، در حال حاضر ۱۰۰ میلیون تومان) یا دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی و شناسنامه خواهان، سند یا قرارداد اثبات‌کننده طلب (سفته، رسید کتبی، فاکتور، پرینت بانکی و...)، استناد به شهادت شهود (در صورت نیاز)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای مرور زمان حقوقی دین در حقوق ایران وجود ندارد، اما مهلت تجدیدنظرخواهی از رأی دادگاه ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس درصدی از ارزش خواسته در مرحله بدوی (در دادگاه یا شورا) محاسبه و دریافت می‌شود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به شورا یا دادگاه صالح
- ۳. تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ به خوانده
- ۴. تشکیل جلسه دادگاه و بررسی مدارک
- ۵. صدور رأی
- ۶. درخواست صدور اجراییه و پیگیری در واحد اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در صورتِ فقدانِ سمتِ خواهان (مثلاً مدیرِ شرکتِ منحل‌شده یا شخصی که حقِ امضا ندارد)، دادگاه باید قرارِ ردِ دعوا صادر کند، نه قرارِ عدمِ استماع؛ هرچند در رویهٔ عملی، گاهی قرارِ عدمِ استماع صادر می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ اصلاحِ سمت در جریانِ دادرسی / دیدگاه ۱: اگر سمت در زمانِ تقدیمِ دادخواست وجود نداشته، دعوا باید رد شود و اصلاحِ آن در جریانِ دادرسی ممکن نیست / دیدگاه ۲: اگر سمت در زمانِ رسیدگی احراز شود، می‌توان آن را پذیرفت و نیازی به ردِ دعوا نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ سخت‌گیری در بررسیِ «آگهیِ تغییراتِ روزنامه رسمی»، نحوهٔ برخورد با اسنادِ عادیِ انتقالِ طلب که سمتِ خواهان را زیرِ سؤال می‌برد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه وجه به میزان [...] ریال بابت اصل خواسته به انضمام خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید لغایت روز اجرای حکم و کلیه خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای مطالبه طلب حتماً باید سند رسمی داشت؟
خیر، با اسناد عادی، فیش واریزی، اقرارنامه و شهادت شهود نیز می‌توان طلب را مطالبه کرد.
خسارت تأخیر تأدیه چگونه محاسبه می‌شود؟
بر اساس نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی از تاریخ سررسید تا روز ادا، مشروط به تغییر فاحش شاخص قیمت‌ها و تقاضای خواهان.
اگر خوانده مجهولالمکان باشد چه کنیم؟
باید از طریق نشر آگهی در روزنامههای کثیرالانتشار پس از احراز مجهولالمکانی اقدام به ابلاغ و رسیدگی کرد.
آیا هزینه دادرسی قابل بازپس‌گیری است؟
بله، در صورت پیروزی در دعوا، خوانده محکوم به پرداخت خسارات دادرسی و هزینه دادرسی پرداخت‌شده می‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و طلب در حقوق ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه طلب ، فقدان سمت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.