دعوای فقدان سمت شخصیت حقوقی — به زبانِ ساده
ایراد فقدان سمت (یا عدم اهلیت قانونی برای اقامه دعوا) زمانی مطرح می‌شود که شخصی که به عنوان نماینده، مدیر، وکیل یا دارنده حق امضا از سوی یک شخص حقوقی (مانند شرکت تجاری، مؤسسه یا سازمان) دادخواستی را مطرح کرده، فاقد سمت قانونی یا ثبتی معتبر در آن زمان بوده است. این ایراد به معنای آن است که اقامه دعوا از سوی شخص حقیقی به نمایندگی از شخص حقوقی فاقد وجاهت قانونی است. خوانده می‌تواند در مهلت قانونی دفاع، به این موضوع اعتراض کند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهانِ متهم به فقدان سمت (شخص حقیقی مدعی نمایندگی) / خواندهِ دعوا یا خوانده‌ای که ایراد سمت مطرح کرده است
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاهی که دعوای اصلی در آن مطرح است (دادگاه رسیدگی‌کننده به ماهیت دعوا)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
روزنامه رسمی آخرین تغییرات شرکت، اساسنامه، آگهی تاسیس، وکالتنامه رسمی یا معرفی‌نامه معتبر ممهور به مهر شخص حقوقی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
ایراد فقدان سمت باید تا پایان جلسه اول دادرسی (یا اولین جلسه پاسخگویی) مطرح شود، وگرنه دادگاه به آن توجه نخواهد کرد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعوای غیرمالی محسوب شده و هزینه دادرسی آن معادل دعاوی غیرمالی است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. طرح ایراد فقدان سمت توسط خوانده در لایحه دفاعیه یا جلسه اول دادرسی
- ۲. بررسی مدارک سمت خواهان توسط دادگاه
- ۳. صدور قرار رد دعوا (در صورت احراز فقدان سمت) یا ادامه رسیدگی ماهوی (در صورت احراز سمت)
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تشخیصِ شخصیتِ حقوقیِ مستقل از مدیران؛ اگر دعوا به طرفیتِ مدیرِ شرکت به جای خودِ شرکت مطرح شود، دعوا متوجهِ خوانده نیست و قرارِ ردِ دعوا صادر می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیتِ مدیران در قبالِ بدهی‌های شرکت / دیدگاه ۱: مدیران شخصاً مسئول نیستند مگر در مواردِ خاصِ قانونی / دیدگاه ۲: اگر سوءمدیریت یا تقصیرِ مدیر اثبات شود، می‌توان او را شخصاً مسئول دانست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوهٔ تفسیرِ «شخصیتِ حقوقیِ مستقل»، پذیرشِ یا ردِ مسئولیتِ تضامنیِ مدیران در قراردادهای خاص، میزانِ توجه به «قانون تجارت».
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ایراد عدم اهلیت و فقدان سمت خواهان به نمایندگی از شرکت [...]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
پیامد قانونی پذیرش ایراد فقدان سمت چیست؟
دادگاه قرار رد دعوا صادر میکند که البته مانع از اقامه دعوای مجدد با سمت صحیح نیست.
آیا دادگاه خودش می‌تواند به فقدان سمت ایراد کند؟
بله، دادگاه در راستای بررسی شرایط شکلی دادخواست مکلف است سمت دادخواست‌دهنده را احراز کند.
آیا امضای وکیل دادگستری نیاز به سمتِ شخص حقوقی دارد؟
وکیل باید از سوی شخصی که دارای سمت قانونی و حق امضا در شرکت است، وکالتنامه داشته باشد.
مهلت طرح ایراد فقدان سمت تا کی است؟
تا پایان اولین جلسه دادرسی بدوی.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی اعلام فقدان و صدور حکم موت فرضی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای فقدان سمت شخصیت حقوقی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.