دعوای امور وقفی — به زبانِ ساده
امور وقفی شامل کلیه دعاوی و اختلافات مربوط به وقف، اثبات وقفیت، تولیت، متولی، فروش یا اجاره موقوفات و حقوق راجع به موقوفه است که میان اشخاص حقیقی یا حقوقی با سازمان اوقاف و امور خیریه یا متولیان مطرح می‌شود. این دعاوی هم جنبه حقوقی مالی و غیرمالی داشته و هم گاهی در چارچوب امور حسبی رسیدگی می‌شوند. هدف از طرح این دعاوی، حفظ عین موقوفه و اجرای دقیق نیات واقف است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
متولی موقوفه یا اداره اوقاف و امور خیریه / اشخاص متصرف یا مدعی حقوق نسبت به موقوفه
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
حسبی و ترافعی (حسبی در امور مربوط به اجازه فروش یا تغییر مصرف، و ترافعی در دعاوی اثبات وقفیت یا تخلیه)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک موقوفه
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند وقف‌نامه (در صورت وجود)، پلاک ثبتی ملک، سوابق ثبتی و ثبتی اوقافی، قبض رسیدهای اجاره، نظریه اداره اوقاف
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی از احکام دادگاه حقوقی ۲۰ روز پس از ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش معاملاتی یا ارزش ارزیابی‌شده ملک موقوفه (در دعاوی مالی موقوفه) یا هزینه دعاوی غیرمالی (در اثبات تولیت یا وقفیت).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست یا درخواست حسبی
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. استعلام از اداره اوقاف و امور خیریه
- ۴. تعیین وقت رسیدگی و تحقیق در خصوص سابقه وقفیت
- ۵. صدور رأی توسط دادگاه حقوقی
- ۶. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض) و اجرای حکم
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
اثبات وقفیت و ابطال اسناد مالکیت معارض بر روی پلاک ثبتی [...] موقوفه [...]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اذن سازمان اوقاف برای اقامه دعوای موقوفه لازم است؟
در مواردی که متولی رسمی وجود دارد، متولی اقدام میکند اما دخالت و نظارت سازمان اوقاف طبق قانون ضروری است.
آیا اموال موقوفه قابل توقیف و فروش هستند؟
اصل بر این است که اموال موقوفه قابل توقیف و فروش نیستند، مگر در شرایط استثنایی و با اجازه دادگاه و سازمان اوقاف (تبدیل به احسن).
مرجع صالح برای دعاوی موقوفه کجاست؟
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک موقوفه (صلاحیت انحصاری محل وقوع مال).
آیا وقف عام با وقف خاص تفاوتی در نحوه دادرسی دارد؟
بله، در وقف عام نماینده سازمان اوقاف حضور مستقیم دارد اما در وقف خاص، موقوف‌علهم (بهره‌برداران خاص) ذی‌نفع هستند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع انحصار وراثت و تقسیم اموال متوفی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای امور وقفی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.