دعوای مطالبه طلب از دیون متوفی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی طرح میشود که طلبکار متوفی برای وصول مطالبات خود از اموال به جای مانده اقدام می‌کند. متوفی ممکن است دین خود را به صورت حال یا مؤجل به عهده داشته باشد و وراث موظفند تا میزان ترکه پاسخگوی دیون باشند. این دعوا به دلیل فوت مدیکر اصلی علیه ورثه اقامه میشود تا از محل ترکه مطالبات پرداخت شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: طلبکار متوفی / خوانده: ورثه متوفی (و در صورت وجود، تحریرکنندگان ترکه یا مدیر تصفیه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خواندگان یا محل وقوع ترکه.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مثبت دین (سفته، چک، قرارداد)، گواهی انحصار وراثت، گواهی فوت، استعلامات مربوط به ترکه (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
رعایت مرور زمان‌های عمومی دعاوی مالی (طبق مقررات قانونی).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته (مبلغ طلب) به عنوان دعوای مالی محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اخذ گواهی انحصار وراثت
- ۲. تنظیم دادخواست به طرفیت وراث
- ۳. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. رسیدگی در دادگاه و صدور حکم
- ۵. صدور اجرائیه و توقیف از اموال ترکه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزومِ اثباتِ «تحریر ترکه» و «انحصار وراثت» پیش از مطالبه؛ مسئولیتِ ورثه محدود به میزانِ سهم‌الارث آن‌هاست (مگر اینکه ترکه را قبول کرده باشند).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیت ورثه نسبت به دیون متوفی / دیدگاه ۱: ورثه به نسبت سهم‌الارث مسئول پرداخت دیون هستند / دیدگاه ۲: اگر ترکه برای پرداخت دیون کافی نباشد، ورثه هیچ مسئولیتی برای پرداخت از اموال شخصی خود ندارند (مگر در صورت تقصیر در حفظ ترکه).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ «کافی بودنِ ترکه» برای پرداختِ دیون، نحوه برخورد با اموالی که قبل از فوت توسط متوفی به برخی ورثه منتقل شده (فرار از دین)، اعتبارِ اقرارِ برخی ورثه به دینِ متوفی علیه سایر ورثه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه وجه به مبلغ [...] ریال بابت اصل خواسته به انضمام خسارت دادرسی و تأخیر تأدیه از محل ترکه متوفی مرحوم [نام متوفی].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا وراث شخصاً ضامن بدهی متوفی هستند؟
خیر، وراث فقط تا میزان ترکه به جا مانده مسئول پرداخت دیون هستند.
اگر ترکه برای پرداخت دیون کافی نباشد چه باید کرد؟
دیون به نسبت ارزش ترکه پرداخت میشود.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه محل اقامت خواندگان یا محل وقوع ترکه.
آیا هزینه دادرسی معادل دعاوی مالی است؟
بله، بر اساس مبلغ طلب محاسبه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و طلب در حقوق ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه طلب از دیون متوفی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.