دعوای تخیله عین مستاجره بعلت احداث بنا — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی از سوی موجر علیه مستاجر مطرح می‌شود که موجر قصد تخریب و احداث بنای جدید (یا بازسازی کلی) ملک مسکونی یا تجاری را دارد و برای این منظور پس از اخذ مجوزهای قانونی لازم (مانند پروانه ساختمان)، تقاضای تخلیه محل اجاره را می‌نماید. در اماکن تجاری مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶، این امر ممکن است مستلزم پرداخت حق کسب و پیشه یا سرقفلی به مستاجر باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: موجر (مالک) / خوانده: مستاجر
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در خصوص تخلیه)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
- شورای حل اختلاف (برای اماکن مسکونی) یا دادگاه عمومی حقوقی (برای اماکن تجاری مشمول قانون
- ۵۶) محل وقوع ملک
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت رسمی، قرارداد اجاره، پروانه ساختمانی یا گواهی شهرداری مبنی بر اجازه احداث بنا، اظهارنامه رسمی تخلیه
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی برای تخلیه مسکونی، و هزینه دعوای مالی/غیرمالی بسته به نوع تجاری یا مسکونی بودن.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اخذ مجوز احداث بنا از شهرداری
- ۲. ارسال اظهارنامه به مستاجر
- ۳. ثبت دادخواست تخلیه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. ارزیابی حق کسب و پیشه توسط کارشناس (در صورت تجاری بودن)
- ۵. واریز مبلغ کارشناسی توسط موجر
- ۶. صدور حکم تخلیه و اجرا.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزوم اخذ مجوز یا پروانه ساخت معتبر پیش از طرح دعوا و رعایت تشریفات مربوط به حقوق کسب و پیشه یا سرقفلی مستأجر در املاک تجاری مشمول قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تعلق حق کسب و پیشه به مستأجر در صورت تخلیه به دلیل احداث بنا / دیدگاه ۱: مستأجر مستحق دریافت نصف حق کسب و پیشه است / دیدگاه ۲: مستأجر کلاً مستحق دریافت حق کسب و پیشه کامل است چون بدون تقصیر خود ناچار به تخلیه می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز ضرورت احداث بنا توسط موجر، تشخیص اینکه آیا طرح شهرداری یا نیاز شخصی و مصلحت موجر ملاک است، تعیین میزان دقیق حق کسب و پیشه توسط کارشناس رسمی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر تخلیه عین مستاجره پلاک ثبتی [......] به دلیل احداث بنا و مجوز شماره [......] شهرداری به انضمام خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای تخلیه به دلیل احداث بنا در ملک مسکونی نیاز به پرداخت حق پيشه است؟
خیر، در مسکونی حق کسب و پیشه وجود ندارد.
اگر موجر بعد از تخلیه بنا نسازد چه می‌شود؟
مستاجر حق مطالبه خسارت و گاه حق تقدم دارد.
مرجع صالح برای ملک تجاری کجاست؟
دادگاه عمومی حقوقی.
آیا داشتن پروانه ساختمانی الزامی است؟
بله، بدون پروانه یا مجوز معتبر شهرداری این دعوا مسموع نیست.
راهنمای کامل: راهنمای جامع و کاربردی تخلیه ملک مسکونی و تجاری در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تخیله عین مستاجره بعلت احداث بنا ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.