دعوای مطالبه وجه از مضمون عنه غایب — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی اقامه میشود که ضامن (کفیل یا ضامن دین دیگری) پس از پرداخت دین مضمونعنه (بدهکار اصلی) به دلیل غیبت یا عدم دسترسی به وی، برای مطالبه وجه پرداختی به دادگاه مراجعه می‌کند. ضامن به حکم قانون و پس از ادای دین، قائم‌مقام طلبکار میگردد و حق رجوع به بدهکار اصلی را دارد. این اقدام برای جبران خسارت و استرداد وجه پرداخت‌شده انجام میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ضامن (پرداخت‌کننده دین) / خوانده: مضمونعنه (بدهکار اصلیِ غایب).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده (در صورت مجهول‌المکان بودن، طبق مقررات نشر آگهی) یا محل انعقاد قرارداد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند ضمانت، اسناد مثبته پرداخت دین (رسید پرداخت، فیش بانکی، حکم قطعی دادگاه دال بر محکومیت ضامن)، مدارک هویتی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان عمومی دین؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل هزینه دادرسی دعاوی مالی (درصدی از مبلغ خواسته).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. پرداخت دین توسط ضامن به طلبکار اصلی
- ۲. تنظیم دادخواست مطالبه وجه علیه مضمونعنه غایب
- ۳. نشر آگهی در صورت مجهول‌المکان بودن خوانده
- ۴. رسیدگی غیابی دادگاه و صدور حکم
- ۵. ابلاغ رأی غیابی و مهلت واخواهی
- ۶. اجرای حکم و توقیف اموال غایب.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ اذن یا امرِ ضامن به مضمونعنه غایب برای رجوعِ پس از پرداخت، یا اثباتِ تبرعی نبودنِ پرداخت.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
امکانِ رجوعِ ضامن پیش از پرداختِ دین به داین: موضوع: تقدمِ رجوع بر پرداخت / دیدگاه ۱: ضامن ابتدا باید دین را بپردازد و سپس رجوع کند / دیدگاه ۲: ضامن می‌تواند پیش از پرداخت نیز الزامِ مدیون را بخواهد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ غیبتِ موثرِ مضمونعنه، نوعِ ضمان (ضمه به ضمه یا نقل ذمه)، پذیرشِ ادعای پرداخت از سوی ضامن با وجودِ اسناد عادی، تعیینِ نرخِ تورم و خسارتِ تأخیر تأدیه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه وجه پرداختی به عنوان ضامن به انضمام خسارت تأخیر تأدیه و هزینه‌های دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ضامن بدون رضایت بدهکار می‌تواند دین را بپردازد و مطالبه کند؟
بستگی به نوع ضمان دارد، اما در صورت پرداخت قانونی، حق رجوع وجود دارد مشروط بر اینکه تبرعی نبوده باشد.
اگر مضمونعنه غایب باشد چگونه ابلاغ صورت میگیرد؟
از طریق نشر آگهی در روزنامههای کثیرالانتشار مطابق آیین دادرسی مدنی.
آیا خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ پرداخت دین محاسبه میشود؟
بله، از تاریخ مطالبه یا پرداخت بر اساس نرخ تورم محاسبه میگردد.
چه مدارکی برای اثبات پرداخت لازم است؟
رسید کتبی طلبکار، فیش واریزی بانکی یا رأی دادگاه مبنی بر اجرای محکوم‌به علیه ضامن.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و طلب در حقوق ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه وجه از مضمون عنه غایب ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.