دعوای مطالبه کسری مساحت مبیع — به زبانِ ساده
این دعوا هنگامی مطرح میشود که خریدار با وجود کسر مساحت مبیع، تمایلی به فسخ معامله ندارد و ترجیح می‌دهد قرارداد را حفظ کرده و به نسبت مساحت کسر شده، پول یا ثمن پرداخت‌شده را از فروشنده پس بگیرد. این مطالبه به نسبت قیمت روز یا ثمن معامله (بسته به نظر کارشناس و شرایط قرارداد) محاسبه و مطالبه میشود. خریدار از این طریق توازن مالی معامله را برقرار میکند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: خریدار؛ خوانده: فروشنده (بایع).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت یا مبایعه‌نامه، نظریه کارشناس رسمی دادگستری (در خصوص میزان کسری مساحت و ارزش آن)، رسیدهای پرداخت ثمن.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان خاصی نیست، اما بهتر است در کوتاه‌ترین زمان پس از کشف کسری مساحت اقدام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس مبلغ تقویم‌شده در دادخواست.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تامین دلیل برای تعیین مقدار کسر مساحت
- ۲. محاسبه ارزش کسری مساحت توسط کارشناس
- ۳. ثبت دادخواست مطالبه کسری ثمن/بهای کسری مساحت
- ۴. رسیدگی دادگاه و صدور حکم
- ۵. اجرای حکم و وصول وجه از محکوم‌علیه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
حق فسخ یا مطالبه ثمنِ کسری مساحت، منوط به این است که در قرارداد شرطِ «اسقاط کافه خیارات ولو خیار غبن فاحش» نشده باشد؛ در صورت وجود این شرط، خواهان تنها می‌تواند مطالبهٔ ثمنِ کسری را به نرخ روز (در صورتِ تفاوت فاحش) یا به نرخ زمانِ عقد (بسته به تفسیر قاضی از ماده ۳۸۴ قانون مدنی) درخواست کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه محاسبه ثمن کسری مساحت / دیدگاه ۱: محاسبه بر اساس ثمنِ زمانِ عقد (ماده ۳۸۴ قانون مدنی) / دیدگاه ۲: محاسبه بر اساس قیمتِ روزِ مبیع (به دلیلِ کاهش ارزش پول و قاعده لاضرر).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا کسری مساحت عرفاً قابل اغماض است یا خیر، آیا خیارات ساقط شده‌اند یا خیر، آیا ثمن باید به نرخ روز محاسبه شود یا زمان عقد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه بهای کسری مساحت مبیع مقوم به [...] ریال به انضمام خسارت دادرسی و تأخیر تأدیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
قیمت کسری مساحت چگونه محاسبه میشود؟
معمولاً به نسبت ثمن مندرج در قرارداد و ارزش روز ملک توسط کارشناس تعیین می‌گردد.
آیا طرح این دعوا مانع ادامه سکونت یا تصرف ملک است؟
خیر، خریدار مالک ملک است و فقط پول کسری مساحت را مطالبه میکند.
اگر فروشنده از پرداخت امتناع کند چه میشود؟
از طریق واحد اجرای احکام و توقیف اموال خوانده مبلغ وصول میشود.
آیا برای این دعوا نیاز به کارشناس دادگستری است؟
بله، دادگاه برای تعیین مقدار و ارزش کسری مساحت حتماً ارجاع به کارشناس می‌دهد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و طلب در حقوق ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه کسری مساحت مبیع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.