دعوای مطالبه طلب از بابت ضمانت — به زبانِ ساده
زمانی که شخصی (ضامن) دین دیگری (مضمونعنه) را به طلبکار (مضمون‌له) پرداخت کرده باشد، ضامن حق دارد پس از پرداخت دین، به مضمونعنه مراجعه کرده و وجه پرداختی را مطالبه کند. این دعوا پس از ادای دین از سوی ضامن محقق میشود، چرا که تا پیش از پرداخت، ضامن تنها مسئول است و حق رجوع ندارد. مضمونعنه مکلف است مبلغ پرداخت‌شده به انضمام خسارات قانونی را به ضامن بازگرداند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ضامن (پرداخت‌کننده دین)؛ خوانده: مضمونعنه (مدعی اصلی و مدیون واقعی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده (یا شورای حل اختلاف بسته به میزان خواسته).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، قرارداد ضمانت (در صورت وجود)، مستندات پرداخت دین به طلبکار (فیش واریزی، رسید، حکم دادگاه دال بر پرداخت)، اظهارنامه رسمی (توصیه میشود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت مرور زمان ندارد، اما رعایت مهلت تجدیدنظرخواهی (۲۰ روز) پس از صدور رای دادگاه الزامی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش ریالی خواسته (مالی) محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. پرداخت دین به طلبکار توسط ضامن
- ۲. ارسال اظهارنامه به مضمونعنه برای پرداخت وجه
- ۳. تنظیم دادخواست مطالبه طلب ناشی از ضمانت
- ۴. ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۵. رسیدگی دادگاه و صدور حکم
- ۶. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در دعوای مطالبه طلب از بابت ضمانت، باید نوع ضمانت (ضمه به ضمه یا ضم ذمه به ذمه) و منشا دین اصلی به دقت اثبات شود و ارکان ضمان طبق قانون مدنی احراز گردد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نیاز به اثبات اعسار یا عدم توانایی مدیون اصلی پیش از رجوع به ضامن / دیدگاه ۱: ضامن و مدیون اصلی متضامناً مسئولند و طلبکار میتواند مستقیماً به هر یک رجوع کند / دیدگاه ۲: ابتدا باید به مدیون اصلی رجوع شود و در صورت عدم وصول، به ضامن مراجعه کرد (بسته به نوع عقد ضمان).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر عبارات منفته در سند ضمانت‌نامه عادی، احراز قصد تبرع یا تعهد عواید مالی، پذیرش دفاعیات ضامن مبنی بر ابرا یا سقوط دین اصلی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه وجه ناشی از پرداخت دین به میزان [مقدار مبلغ] ریال بابت ضمانت به انضمام خسارت دادرسی و خسارت تاخیر تادیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ضامن قبل از پرداخت دین میتواند به مضمونعنه مراجعه کند؟
خیر، حق رجوع ضامن پس از ادای دین ایجاد میشود.
آیا برای این دعوا ارسال اظهارنامه الزامی است؟
الزامی قانونی نیست اما برای اثبات مطالبه و تعلق خسارت تاخیر تادیه بسیار مفید است.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه حقوقی یا شورای حل اختلاف بر اساس میزان خواسته.
آیا خسارت تاخیر تادیه از تاریخ پرداخت تعلق می‌گیرد؟
بله، با درخواست خواهان از تاریخ مطالبه یا پرداخت قابل احتساب است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و طلب در حقوق ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه طلب از بابت ضمانت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.