دعوای الزام به ایفا تعهدات ناشی از پیمان ، داوری — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که یکی از طرفین قرارداد پیمان یا رأی داوری، از انجام تعهدات قانونی و قراردادی خود استنکاف ورزد. خواهان با طرح این دعوا از مرجع قضایی تقاضای الزام خوانده به اجرای دقیق مفاد پیمان یا رای داوری را دارد. این نهاد حقوقی برای حفظ نظم قراردادی و اعتبار آرای داوری پیش‌بینی شده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان متعهدله (شخصی که تعهد به نفع اوست) و خوانده متعهد (شخصی که از انجام تعهد سر باز زده است).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی یا غیرمالی بسته به موضوع پیمان (اگر وجه نقد باشد مالی، اگر فعل باشد غیرمالی؛ ولی عموماً دعاوی پیمان مالی محسوب می‌شوند)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد قرارداد یا محل اجرای تعهد (مطابق ماده ۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل قرارداد پیمان یا موافقت‌نامه داوری، رأی داور (در صورت وجود)، مدارک مثبت تخلف خوانده (مانند اظهارنامه رسمی)، کارت ملی و شناسنامه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان عام (معمولاً محدودیتی ندارد اما تابع شرایط فوریت و عرف قرارداد است)؛ مهلت اعتراض به رای داور ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته در دعاوی مالی و مقطوع در دعاوی غیرمالی، مطابق تعرفه قانونی خدمات قضایی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛
- ۲. ارجاع به دادگاه صالح و تعیین وقت رسیدگی؛
- ۳. جلسه دادرسی و بررسی مستندات؛
- ۴. صدور حکم؛
- ۵. درخواست صدور اجراییه و اجرای حکم در صورت قطعی شدن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزومِ تفکیکِ تعهداتِ مندرج در پیمان‌های عمومی و خصوصی (پیمان‌های اداری) و اعمالِ شرایطِ عمومیِ پیمان یا قواعدِ عمومیِ قراردادها حسبِ مورد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: جوازِ رجوعِ مستقیم به دادگاه پیش از طیِ مراحلِ حلِ اختلافِ پیش‌بینی‌شده در پیمان (مانندِ هیأت‌های حلِ اختلافِ سه جانبه یا داوریِ سازمانی) / دیدگاه ۱: رعایتِ تشریفاتِ حلِ اختلافِ قراردادی شرطِ پیش از اقامهٔ دعواست / دیدگاه ۲: حقِ مراجعه به دادگاه، حقی بنیادین بوده و شرطِ داوری مانع از استماعِ اولیه نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ فورس ماژور (قوهٔ قهریه) در عدمِ اجرای تعهداتِ پیمان، میزانِ خساراتِ وارده و نحوهٔ تعدیلِ قراردادهای بلندمدت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به ایفای تعهدات قراردادی موضوع پیمان مورخ [تاریخ] به انضمام خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا پیش از طرح دعوای الزام به تعهد، ارسال اظهارنامه الزامی است؟
خیر، مگر اینکه در قرارداد به صراحت شرط شده باشد، اما ارسال آن برای قطع راه‌های دفاعی خوانده توصیه میشود.
اگر موضوع تعهد ساختمانی باشد، مرجع صالح کجاست؟
دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول (محل پروژه).
آیا رای داور نیاز به اخذ اجراییه دارد؟
بله، اجرای رای داور توسط دادگاه صادر کننده اجراییه انجام میشود.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه محاسبه میشود؟
اگر مالی باشد بر اساس ارزش خواسته و اگر غیرمالی باشد مطابق تعرفه دعاوی غیرمالی.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به ایفا تعهدات ناشی از پیمان ، داوری ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.