دعوای تقسیم ماترک ، غایب — به زبانِ ساده
دعوای تقسیم ماترک زمانی مطرح می‌شود که متوفی فوت کرده و ورثه در خصوص سهم‌الارث و تقسیم اموال باقی‌مانده (منقول و غیرمنقول) اختلاف داشته باشند. اگر یکی از ورثه غایب مفقودالاثر باشد، تعیین تکلیف سهم‌الارث او با رعایت مقررات غایب مفقودالاثر و نصب امین یا قیم انجام می‌شود. این دادخواست برای پایان دادن به حالت اشاعه و افراز یا فروش اموال متوفی تقدیم دادگاه می‌گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
هر یک از ورثه (خواهان) علیه سایر ورثه از جمله ورثه غایب (با معرفی امین یا دادستان به نمایندگی) به عنوان خوانده.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت متوفی یا محل وقوع اموال غیرمنقول ماترک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی انحصار وراثت، گواهی مالیات بر ارث، سند مالکیت اموال متوفی، مدارک شناسایی ورثه، حکم موغودالاثری یا تعیین امین برای غایب (در صورت وجود ورثه غایب).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مالی ماترک و تقویم خواسته در زمان تقدیم دادخواست محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اخذ گواهی انحصار وراثت
- ۲. تنظیم دادخواست تقسیم ماترک و فروش اموال غیرقابل تقسیم
- ۳. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. ارجاع به دادگاه حقوقی
- ۵. تعیین کارشناس رسمی برای ارزیابی و تشخیص قابلیت افراز
- ۶. صدور حکم به تقسیم یا فروش اموال (دستور فروش) و رعایت سهم ورثه غایب در صندوق دادگستری
- ۷. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
حضور امین یا قیم برای غایب مفقودالخبر در دعوای تقسیم ماترک الزامی است و فروش یا افراز سهم غایب تشریفات نظارتی دادستان و دادگاه را دارد تا حقوق غایب حفظ شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: جواز فروش سهم غایب مفقودالخبر در جریان تقسیم ماترک به دستور دادگاه / دیدگاه ۱: مطلقاً جایز نیست مگر پس از صدور حکم موت فرضی / دیدگاه ۲: در صورت غبطه و صلح مصلحت غایب با اجازه دادستان جایز است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز غیبت مفقودالخبر، تشخیص قابلیت تقسیم یا عدم قابلیت آن (رد یا قبول تعدیل)، تعیین نحوه اداره سهم غایب پس از تقسیم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تقسیم ماترک و فروش اموال غیرقابل افراز متوفی مرحوم [...] به انضمام سهم‌الارث ورثه غایب [نام غایب] و احتساب هزینه‌های دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر یکی از وراث غایب باشد، سهم او چه می‌شود؟
سهم او پس از فروش یا تقسیم، به امین قانونی وی یا صندوق دادگستری تودیع می‌گردد تا تعیین تکلیف شود.
آیا برای تقسیم ماترک حتماً باید گواهی انحصار وراثت داشت؟
بله، ارائه گواهی انحصار وراثت از مدارک اصلی و بنیادین این دعوا است.
اگر مالی قابل افراز نباشد دادگاه چه حکمی می‌دهد؟
دادگاه حکم به فروش مال (دستور فروش) و تقسیم وجه حاصل از فروش بین ورثه بر اساس سهم‌الارث می‌دهد.
مرجع صالح برای تقسیم ماترک کجاست؟
دادگاه حقوقی محل اقامت متوفی (و محل وقوع اموال غیرمنقول).
راهنمای کامل: راهنمای جامع تقسیم ارث و اموال مشترک در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقسیم ماترک ، غایب ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.