دعوای اعسار به تقسیط سفته — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که دارنده سفته پس از مطالبه وجه، علیه صادرکننده حکم قطعی گرفته یا اجراییه صادر کرده است و صادرکننده (مدعی اعسار) به دلیل عدم توانایی مالی و نداشتن اموال مازاد بر مستثنیات دین، تقاضای تقسیط محکوم‌به (وجه سفته) را می‌نماید. هدف از این دعوا جلوگیری از حبس محکوم‌علیه و تسهیل پرداخت دین با توجه به درآمد واقعی وی است. دادگاه با بررسی شهادت شهود و وضعیت مالی، پرداخت سفته را به صورت پیش‌پرداخت و اقساط ماهانه تعیین می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مدیون / صادرکننده سفته (محکوم‌علیه) — خوانده: دارنده سفته / طلبکار (محکوم‌له)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (ترافعی مربوط به نحوه اجرای حکم مالی)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صادرکننده حکم نخستین یا دادگاه اجرای احکام حقوقی مربوطه
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادنامه قطعی یا اجراییه سفته، لیست اموال و دارایی‌ها، شهادت‌نامه کتبی حداقل دو شاهد مرد، فرم استشهادیه محلی، مدارک شغلی و درآمدی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
معمولاً ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ اجراییه برای بهره‌مندی از مزایای عدم حبس، اما در هر زمان از جریان اجرا قابل طرح است. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق دعاوی غیرمالی محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. دریافت حکم قطعی یا اجراییه سفته —
- ۲. تنظیم دادخواست اعسار به تقسیط —
- ۳. معرفی شهود و ضمیمه کردن استشهادیه —
- ۴. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی —
- ۵. برگزاری جلسه دادرسی و استماع شهادت شهود —
- ۶. صدور حکم تقسیط و تعیین پیش‌پرداخت و اقساط
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در اعسار از پرداختِ سفته، باید ثابت شود که داراییِ مدیون کفافِ پرداختِ یکجای مبلغ را نمی‌دهد. شهادتِ شهود و استشهادیه محلی در کنارِ صورتِ اموال، ارکانِ اصلیِ اثباتِ اعسار هستند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرشِ اعسارِ تاجر / دیدگاه ۱: تاجر به دلیلِ امکانِ اعلامِ ورشکستگی، نمی‌تواند دادخواستِ اعسار بدهد / دیدگاه ۲: اگر تاجر نتواند تشریفاتِ ورشکستگی را طی کند، دادگاه میتواند اعسار او را بپذیرد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ درآمدِ واقعیِ مدیون، تعدادِ اقساط و مبلغِ پیش‌پرداخت، اعتبارِ شهادتِ شهودِ معرفی‌شده، وضعیتِ معیشتیِ مدیون.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر اعسار و تقسیط پرداخت وجه سفته موضوع پرونده کلاسه [...] به انضمام تعدیل اقساط
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا صادرکننده سفته میتواند همزمان با مطالبه، دادخواست اعسار بدهد؟
خیر، دادخواست اعسار معمولاً پس از صدور حکم قطعی یا همزمان با اجرای حکم قابل طرح است.
آیا ظهررسان (ضامن یا پشتنویس سفته) هم میتواند دعوای اعسار مطرح کند؟
بله، هر محکومعلیهی که توانایی پرداخت نداشته باشد میتواند اعسار دهد.
پیش‌پرداخت اعسار چقدر است؟
مقدار ثابتی ندارد و دادگاه با توجه به وضعیت مالی مدیون آن را تعیین می‌کند.
آیا حکم اعسار قابل تعدیل است؟
بله، با تغییر وضعیت مالی (افزایش یا کاهش درآمد)، هر یک از طرفین می‌توانند درخواست تعدیل اقساط کنند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اعسار و تقسیط مهریه و محکومیت‌های مالی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعسار به تقسیط سفته ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.