دعوای ایفا تعهدات قراردادی، الزام به تحویل و تسلیم مبیع و تکمیل واحد — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که فروشنده یا سازنده یک واحد مسکونی یا تجاری، با وجود انقضای مهلت‌های مقرر در قرارداد (مبایعه‌نامه یا پیش‌فروش)، از تحویل ملک، رفع نواقص و تکمیل آن خودداری می‌کند. خواهان خواستار اجرای عین تعهد، تحویل کلید و تکمیل بخش‌های ناقص پروژه می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: خریدار یا پیش‌خریدار / خوانده: فروشنده یا سازنده.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (با توجه به ارزش ملک و تعهدات)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مبایعه‌نامه یا قرارداد پیش‌فروش، صورتجلسه تامین دلیل (در صورت وجود نواقص)، اظهارنامه رسمی ارسال‌شده.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته (تقویم خواسته مالی بر مبنای ارزش روز یا ارزش قراردادی طبق ضوابط).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای تحویل و تکمیل
- ۲. تنظیم و ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع پرونده به دادگاه و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری جهت تعیین میزان پیشرفت کار و نواقص
- ۵. صدور حکم به الزام به تحویل و تکمیل
- ۶. اجرای احکام و در صورت امتناع محکوم‌علیه، انجام کار توسط محکوم‌له به هزینه وی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در دعاوی الزام به تحویل و تکمیل، وجودِ «پایان‌کار» و «صورت‌مجلس تفکیکی» پیش‌نیازِ صدور حکمِ تحویل و تنظیم سند است. اگر این موارد آماده نباشد، دادگاه معمولاً حکم به الزام به اخذ پایان‌کار و صورت‌مجلس تفکیکی را نیز در کنار تحویل صادر می‌کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان صدور حکم تحویل مبیع قبل از اخذ پایان‌کار / دیدگاه ۱: تحویل مبیع بدون پایان‌کار و صورت‌مجلس تفکیکی غیرقانونی است / دیدگاه ۲: تحویل مبیع یک تعهد قراردادی است و مستقل از پایان‌کار قابل الزام است (مگر در آپارتمان‌های فاقد ایمنی).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ پیشرفت فیزیکی پروژه، تفسیرِ شرطِ «تحویل در تاریخ معین»، نحوه محاسبه خسارت تأخیر در تحویل، پذیرشِ گزارشِ کارشناس رسمی دادگستری درباره وضعیت تکمیل واحد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
«تقاضای صدور حکم بر الزام خوانده به ایفای تعهدات قراردادی، تکمیل واحد مسکونی موضوع مبایعه‌نامه شماره ... مورخ ...، تحویل و تسلیم مبیع (یک باب آپارتمان) و پرداخت خسارت دادرسی و تأخیر تأدیه.»
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر سازنده واحد را تحویل دهد اما دارای نواقص باشد، چه باید کرد؟
باید پیش از سکونت یا تغییر وضعیت، تأمین دلیل برای ثبت نواقص انجام داد و سپس دعوای الزام به تکمیل واحد را طرح کرد.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع غیرمنقول (ملک).
آیا می‌توان وجه التزام تأخیر در تحویل را همزمان مطالبه کرد؟
بله، اگر در قرارداد برای تأخیر در تحویل جریمه (وجه التزام) پیش‌بینی شده باشد، قابل مطالبه است.
اگر خوانده پس از حکم از تحویل امتناع کند روند چگونه است؟
دادگاه از طریق مامور اجرا و با توسل به مقررات قانونی حکم را اجرا کرده و در صورت نیاز به تکمیل، هزینه آن از مال محکوم‌علیه یا توسط محکوم‌له و به حساب محکوم‌علیه تأمین می‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی ایفا (وفای به ععهد) در حقوق ایران و شرایط آن ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ایفا تعهدات قراردادی، الزام به تحویل و تسلیم مبیع و تکمیل واحد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.