دعوای تقاضای تجویز تصرف در ملک مشاع — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که ملکی به صورت مشاع بین چند نفر متعلق باشد و یکی از شرکا قصد انجام تعمیرات ضروری، تفکیک، یا تصرفاتی را داشته باشد که شرکای دیگر با آن مخالفت کرده یا حضور ندارند یا دسترسی به آن‌ها ممکن نیست. شریک متقاضی برای جلوگیری از ورود خسارت به ملک یا احقاق حقوق خود، از دادگاه تقاضای اذن و تجویز تصرف میکند. این امر به ویژه در مواردی که تعمیرات اساسی ملک مشاع برای جلوگیری از تخریب لازم است، کاربرد دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان یکی از مالکان مشاعی و خوانده سایر مالکان مشاعی (شرکا) هستند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در برخی موارد مالی تبعی محسوب می‌شود)؛ امور حسبی یا ترافعی بسته به اختلاف شرکا.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی محل وقوع ملک مشاع.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی مالکیت ملک مشاع (سند رسمی یا گواهی انحصار وراثت در صورت ورثه‌ای بودن)، تامین دلیل یا نظریه کارشناس رسمی دادگستری مبنی بر ضرورت تعمیرات یا تصرف، و دلایل امتناع شرکا.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مهلت مرور زمان خاص است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی رای صادره ۲۰ روز پس از ابلاغ می‌باشد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی محاسبه و اخذ می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. درخواست تامین دلیل برای احراز ضرورت تعمیرات یا تصرف
- ۲. ثبت دادخواست تجویز تصرف در ملک مشاع از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع پرونده به دادگاه یا شورای حل اختلاف
- ۴. بررسی کارشناسی و جلب نظر کارشناس
- ۵. صدور حکم تجویز تصرف
- ۶. اجرای حکم و انجام تصرفات مجاز.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات عدم امکان تقسیم یا فروش ملک مشاع از طریق اداره ثبت یا دادگاه، و لزوم اثبات عدم رضایت سایر شرکا به تصرف پیش از طرح دعوا.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نیاز به اثبات ورود ضرر یا سوءنیت شریک دیگر برای تجویز تصرف / دیدگاه ۱: برخی شعبه صرف عدم رضایت شریک را کافی می‌دانند / دیدگاه ۲: برخی شعبه‌ها وجود ضرر فاحش یا سوءاستفاده از حق را شرط لازم می‌دانند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص ضرورت تصرف، میزان خسارات احتمالی وارده به شرکای دیگر، نحوه جبران منافع ملک.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم به تجویز تصرف و انجام تعمیرات ضروری در ملک مشاع پلاک ثبت […] اصلی بخش […] به انضمام خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا شریک بدون اجازه میتواند ملک مشاع را تعمیر کند؟
خیر، مگر در حد حفظ مال که به آن اذن مأذونه گویند، اما تعمیرات کلی نیاز به تجویز دادگاه دارد.
هزینه تعمیرات به عهده چه کسی است؟
اصولاً به تناسب سهم مالکان، اما متقاضی میتواند هزینههای قانونی را مطالبه کند.
آیا این دعوا مالی است؟
خیر، ماهیت آن غالباً غیرمالی یا حسبی است.
اگر یکی از شرکا مجهولالمکان باشد چه کنیم؟
دادگاه پس از تشریفات قانونی و نشر آگهی تصمیم مقتضی اتخاذ میکند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تقاضای صدور دستور موقت در دعاوی حقوقی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقاضای تجویز تصرف در ملک مشاع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.