دعوای الزام خریدار به پرداخت نرخ روز بهای اضافه مساحت مبیع — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که پس از انجام معامله و تحویل مبیع (معمولاً ملک یا آپارتمان)، مشخص گردد مساحت واقعی ملک بیشتر از مساحت مندرج در سند یا قرارداد است. فروشنده با استناد به شرط یا قاعده قانونی مطالبه بهای اضافه مساحت را بر اساس «نرخ روز» دارد. این دعوا از اختلافات شایع در حوزه معاملات املاک و قراردادهای پیش‌فروش مسکن است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: فروشنده (یا پیش‌فروشنده) / خوانده: خریدار (یا پیش‌خریدار).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک غیرمنقول.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی مالکیت یا قرارداد مبایعه‌نامه، نظریه کارشناس رسمی دادگستری (نقشه‌بردار) مبنی بر تعیین مساحت دقیق اضافه بنا، کارت ملی و شناسنامه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع قواعد عمومی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مالی خواسته (بهای کارشناسی شده اضافه مساحت بر مبنای نرخ روز) محاسبه می‌شود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. جلب نظر کارشناس رسمی برای تعیین مساحت دقیق و بهای روز اضافه مساحت
- ۲. تنظیم دادخواست الزام خریدار به پرداخت نرخ روز اضافه مساحت
- ۳. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۴. رسیدگی دادگاه و ارجاع در صورت نیاز به هیئت کارشناسی
- ۵. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در صورتِ اضافه مساحت، اگر در قرارداد شرطِ «اسقاطِ کافه خیارات» یا «توافق بر عدمِ مطالبهٔ مابه‌التفاوت» نشده باشد، خریدار ملزم به پرداخت است. مبنای محاسبه معمولاً قیمتِ روزِ معامله است، مگر اینکه در قرارداد توافقِ دیگری شده باشد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مبنای محاسبهٔ قیمت اضافه مساحت / دیدگاه ۱: قیمتِ روزِ معامله (زمانِ انعقاد قرارداد) / دیدگاه ۲: قیمتِ روزِ پرداخت (زمانِ اجرای حکم یا کارشناسی).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ عبارتِ «مبیع به شرطِ مساحتِ معین» در برابر «مبیع به صورتِ کلی»، نحوهٔ ارجاع به کارشناس برای تعیینِ قیمت، پذیرشِ یا ردِ ادعایِ خریدار مبنی بر عدمِ اطلاع از مساحتِ واقعی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به پرداخت بهای اضافه مساحت مبیع به نرخ روز بر اساس نظریه کارشناس رسمی دادگستری مقوم به […] ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر در قرارداد شرط شده باشد اضافه مساحت مجانی است چه حکمی دارد؟
شرط خلاف قانون یا قاعده امضا شده معتبر است مگر اینکه مخالف نظم عمومی باشد؛ توافق طرفین مقدم بر قواعد تکمیلی است.
نرخ روز اضافه مساحت در چه تاریخی محاسبه می‌شود؟
ملاک، تاریخ ارزیابی کارشناس رسمی یا روز اجرای حکم است (مطابق نظر کارشناس و رویه دادگاه).
آیا این دعوا برای املاک منقول هم متصور است؟
خیر، معمولاً در املاک غیرمنقول (زمین و آپارتمان) موضوعیت دارد.
مرجع صالح برای این دعوا کجاست؟
دادگاه محل وقوع ملک غیرمنقول به صورت انحصاری صالح به رسیدگی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام خریدار به پرداخت نرخ روز بهای اضافه مساحت مبیع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.