دعوای تضامن مثبت ، ارث — به زبانِ ساده
تضامن مثبت در ارث زمانی مطرح می‌شود که چند نفر (مثلاً ورثه) به صورت تضامنی طلبکار شخص دیگری باشند یا متوفی طلب تضامنی از اشخاص داشته است. در این حالت، هر یک از ورثه می‌توانند به اندازه سهم‌الارث خود یا تمام طلب (بسته به نوع تعهد) را مطالبه کنند. این دعوا برای وصول مطالبات ماترک متوفی که به صورت تضامنی بوده طرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ورثه طلبکار؛ خوانده: مدیون یا مدیونین متوفی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد قرارداد/تعهد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اسناد مثبت طلب (سفته، چک، قرارداد)، گواهی انحصار وراثت، شناسنامه و کارت ملی ورثه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان مطالبات تجاری یا مدنی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل تعرفه دعاوی مالی بر اساس مبلغ خواسته.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت گواهی انحصار وراثت
- ۲. تنظیم دادخواست مطالبه وجه/طلب تضامنی
- ۳. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. رسیدگی و صدور رای
- ۵. صدور اجراییه و وصول محکوم‌به.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در حقوق ایران، اصل بر عدم تضامن است مگر به موجب قرارداد یا قانون. در بحث ارث، دیون متوفی بر ماترک مقدم است و ورثه به نسبت سهم‌الارث مسئول پرداخت دیون هستند، نه به صورت تضامنی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیت ورثه در قبال دیون متوفی / دیدگاه ۱: ورثه صرفاً تا میزان ماترک مسئولند (ماده ۲۴۸ قانون امور حسبی) / دیدگاه ۲: اگر ورثه ماترک را قبول کنند، مسئولیت شخصی پیدا می‌کنند (برداشت‌های قدیمی و اختلافی در تفسیر قبول ترکه).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ «قبول ترکه» توسط وراث، نحوه احرازِ میزانِ ماترکِ موجود، تشخیصِ اینکه آیا ورثه با تصرف در ترکه مسئولیت شخصی یافته‌اند یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه وجه به میزان سهم‌الارث از مطالبات تضامنی متوفی به همراه خسارت دادرسی و تاخیر تأدیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا هر یک از وراث می‌تواند کل طلب تضامنی را مطالبه کند؟
بستگی به متن قرارداد و نوع تعهد تضامنی دارد، اما اصولاً هر وارث به اندازه سهم خود ذی‌نفع است مگر وحدت مطلوب وجود داشته باشد.
مدارک اصلی برای این دعوا چیست؟
سند طلب و گواهی انحصار وراثت ارکان اصلی هستند.
آیا خسارت تاخیر تأدیه به این مطالبات تعلق میگیرد؟
بله، از تاریخ مطالبه یا سررسید طبق نرخ تورم تعلق میگیرد.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده.
راهنمای کامل: مسئولیت تضامنی چیست؟ راهنمای حقوقی تضامن در قراردادها و اسناد تجاری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تضامن مثبت ، ارث ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.