دعوای عدم تضامن در مسئولیت های قهری — به زبانِ ساده
عدم تضامن در مسئولیت‌های قهری به این معناست که اگر چند نفر به طور اشتراکی یا انفرادی باعث ورود خسارت به دیگری شوند، اصولاً هر یک فقط به میزان سهم خود یا به طور مساوی مسئول جبران خسارت هستند و برخلاف تعهدات قراردادی، تضامن در مسئولیت‌های قهری وجود ندارد مگر اینکه قانون تصریح کرده باشد. این دعوا زمانی مطرح میشود که زیان‌دیده بخواهد خسارت کامل را از تمام فاعلان زیان مطالبه کند و خواندگان به عدم تضامن استناد نمایند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زیان‌دیده (مضرور) / خواندگان: فاعلان متعدد زیان (متخلفان).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع جرم یا محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، سند اثبات مالکیت یا ورود خسارت، نظریه کارشناس، تأمین دلیل (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان عمومی دعاوی حقوقی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش محکوم‌به (دعوای مالی)، معادل درصدی از خواسته طبق قانون بودجه سالانه.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه حقوقی
- ۴. رسیدگی و جلب نظر کارشناس
- ۵. صدور رای
- ۶. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)
- ۷. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در مسئولیت قهری (ضمان قهری)، اصل بر مسئولیتِ تضامنیِ فاعلانِ زیان است (ماده ۳۱۷ و ۳۳۵ قانون مدنی و قانون مسئولیت مدنی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه تقسیم مسئولیت بین مسببان حادثه / دیدگاه ۱: مسئولیت تضامنی است و زیان‌دیده می‌تواند به هر یک برای کل خسارت رجوع کند / دیدگاه ۲: مسئولیت به نسبتِ میزانِ تقصیرِ هر یک تقسیم میشود (ماده ۳۳۵ قانون مدنی در تصادفات).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ میزانِ تأثیرِ رفتارِ هر یک از مسببان در بروزِ حادثه، نحوه انتسابِ تقصیر، پذیرشِ دفاعیاتِ مبنی بر «سببِ اقوی از مباشر».
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه خسارت وارده به موازات سهم تقصیر خواندگان مقوم بر [...] ریال با احتساب خسارت دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا در مسئولیت قهری خواندگان متضامناً مسئولند؟
خیر، اصولاً هر کس به میزان تقصیر خود مسئول است.
اگر میزان تقصیر خواندگان مشخص نباشد چه میشود؟
دادگاه معمولاً مسئولیت را به طور مساوی بین آنان تقسیم میکند.
مرجع صالح برای مطالبه خسارت کجاست؟
دادگاه حقوقی محل وقوع حادثه یا اقامتگاه خوانده.
آیا هزینه دادرسی بر اساس کل مبلغ محاسبه میشود؟
بله، بر اساس ارزش خواسته تقویمشده.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی دعوای عدم تمکین و پیامدهای آن در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای عدم تضامن در مسئولیت های قهری ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.