دعوای وقف — به زبانِ ساده
وقف بر اساس قانون مدنی عبارت است از اینکه عین مال حبس و منافع آن تسبل شود. دعوای وقف معمولاً شامل اثبات وقفیت، تولیت، اعتراض بر وقف، یا مطالبه منافع موقوفه است. این دعوا زمانی مطرح می‌شود که اختلافاتی درباره صحت وقف، سمت متولی، یا حقوق موقوفعلیه ایجاد گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: متولی یا موقوفعلیه یا سازمان اوقاف / خوانده: متصرف غیرقانونی یا منکر وقفیت.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (در برخی دعاوی راجع به منافع یا عین) و غیرمالی (مثل اثبات وقفیت یا تولیت)؛ ترافعی یا امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع مال موقوفه.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
وقف‌نامه (در صورت وجود)، اسناد مالکیت موقوفه، سوابق ثبتی، شهادت شهود، دلایل تصرفات گذشته.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع قواعد عمومی مرور زمان و آیین دادرسی مدنی؛ مهلت تجدیدنظر ۲۰ روز.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس غیرمالی بودن دعوای اثبات وقفیت یا مالی بودن دعاوی راجع به منافع/عین.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه حقوقی محل وقوع مال
- ۴. بررسی اسناد و تحقیق از محلی یا ارجاع به کارشناس
- ۵. صدور حکم
- ۶. تجدیدنظرخواهی
- ۷. اجرای حکم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
اثبات وقفیت پلاک ثبتی [...] به عنوان وقف عام/خاص و ابطلال اسناد معارض.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا وقف با سند عادی محقق می‌شود؟
وقف اموال غیرمنقول نیازمند ثبت رسمی است، اما اثبات سابقه وقفیت با سند عادی و شهادت نیز در دادگاه بررسی می‌شود.
آیا وقف قابل رجوع است؟
خیر، وقف پس از تحقق و قبض، عقد لازم است و قابل رجوع نیست.
مرجع نظارت بر موقوفات کجاست؟
سازمان اوقاف و امور خیریه.
آیا متولی می‌تواند مال موقوفه را بفروشد؟
اصولاً خیر، مگر در موارد استثنایی مذکور در قانون (مثل خوف خراب شدن) با اجازه دادگاه.
راهنمای کامل: راهنمای جامع وقف در حقوق ایران؛ شرایط، مراحل و احکام قانونی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای وقف ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.