دعوای ضمان مالم یجب — به زبانِ ساده
ضمان مالم یجب به معنای ضامن شدن برای دینی است که هنوز به وجود نیامده است. بر اساس فقه امامیه و حقوق مدنی ایران، ضمان دینِ محقق نشده و ماالم یجب باطل است، زیرا ضمان عقد تملیکی است و تا دینی محقق نشود، چیزی برای انتقال وجود ندارد. با این حال، تعهد به پرداخت در آینده (و نه عقد ضمان صحیح) ممکن است احکام دیگری داشته باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
متعهدٌله یا طلبکار (خواهان) علیه ضامن یا شخصِ تعهدکننده (خوانده)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی، ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انجام تعهد
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند یا قرارداد حاوی ضمانت، مدارک اثبات وجود یا عدم وجود دین در زمان عقد ضمان
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان کلی حقوقی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعاوی مالی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست مطالبه وجه یا الزام به ایفای تعهد بر اساس سند تنظیمی
- ۲. طرح دعوا در دادگاه حقوقی
- ۳. دفاع خوانده مبنی بر بطلان ضمان مالم یجب
- ۴. صدور حکم توسط دادگاه (معمولاً بطلان عقد ضمان مالم یجب)
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ضمانِ مالم یجب (تعهد به پرداختِ دینی که هنوز ایجاد نشده) طبقِ نظرِ مشهورِ فقها و رویهٔ قضایی باطل است، مگر در قالبِ ضمانِ تضامنی یا قراردادهای خاصِ بانکی و تجاری که قانون‌گذار تجویز کرده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبارِ ضمانت‌نامه‌های بانکی یا تعهداتِ آتی در قراردادهای پیمانکاری / دیدگاه ۱: بطلانِ مطلق به دلیلِ عدمِ وجودِ دین در زمانِ عقد / دیدگاه ۲: صحتِ آن به عنوانِ «تعهدِ مستقل» یا «عقدِ صلح» یا «ضمانِ معاوضی» در قالبِ ماده ۱۰ قانونِ مدنی.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ قاضی از ماهیتِ قرارداد (آیا ضمان است یا تعهدِ مستقل؟)، میزانِ پایبندی به فقهِ سنتی در برابرِ نیازهای تجارتِ مدرن.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ [مبلغ] به انضمام خسارت تأیید تأدیه و خسارات دادرسی به استناد تعهد ضمان
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ضمان مالم یجب صحیح است؟
خیر، طبق قانون مدنی ضمان دینی که هنوز سبب آن ایجاد نشده باطل است.
اگر دین در آینده ایجاد شود، آیا ضمان صحیح میشود؟
خیر، بطلان اولیه با ایجاد بعدی دین مرتفع نمیشود و نیاز به عقد ضمان جدید است.
تفاوت ضمان مالم یجب با ضمان ما فیالذمه چیست؟
در ضمان ما فیالذمه دین در حال حاضر وجود دارد، اما در مالم یجب دین هنوز به وجود نیامده است.
آیا مسئولیت ضامن در ضمان باطل از بین میرود؟
بله، عقد ضمان باطل هیچ اثر حقوقی در انتقال دین ایجاد نمیکند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ضمان در حقوق ایران؛ انواع، شرایط و آثار حقوقی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ضمان مالم یجب ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.