دعوای تصرفات مالی و معاملات صغیر — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شخص صغیر (غیربالغ یا مجنون) بدون اجازه ولی یا قیم خود اقدام به انجام معاملات مالی نموده و ذی‌نفع یا قیم قصد ابطال یا اعلام بی‌نحوی آن را دارد. طبق قانون مدنی، معاملات صغیر به دلیل عدم اهلیت، در کلیه امور مالی غیرنافذ یا باطل است. این دعوا برای بازگرداندن وضعیت مالی به حالت سابق و احقاق حقوق محجور طرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ولی، قیم یا خودِ صغیر پس از رفع حجر / خوانده: طرف دیگر معامله با صغیر.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع مال.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه صغیر، حکم رفع حجر یا سمت ولی/قیم، سند معامله (قولنامه، فیش واریزی و غیره)، شهادت شهود.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی ندارد اما به محض اطلاع ولی یا رفع حجر باید اقدام شود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مندرج در موضوع معامله یا ارزش روز مال در دعاوی مالی منقول و غیرمنقول محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست ابطال معامله
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه حقوقی
- ۴. بررسی اهلیت و صدور حکم
- ۵. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)
- ۶. اجرای حکم و استرداد عوضین.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم مبنی بر اعلام بطلان (عدم نفوذ) معامله مورخ [تاریخ] به دلیل صغیر بودن بایع/مشتری و عدم اهلیت قانونی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا معاملات صغیر ممیز مطلقاً باطل است؟
خیر، معاملات صغیر ممیز در اموال صغیره غیرنافذ است و نیاز به تنفیذ ولی دارد، مگر در معاملات بسیار کوچک (صحیح).
آیا ولی میتواند خود معامله صغیر را تنفیذ کند؟
بله، ولی یا قیم میتواند معامله را تنفیذ یا رد کند.
تکلیف ثمن پرداختی توسط طرف مقابل چیست؟
در صورت بطلان معامله، ثمن باید به صاحب اصلی آن مسترد شود.
آیا برای این دعوا نیاز به نظریه پزشکی قانونی است؟
در صورت ادعای جنون یا سفه بله، اما برای صغار سن با شناسنامه اثبات می‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعاوی تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تصرفات مالی و معاملات صغیر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.