دعوای هبه مهر ابرا — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که زوج یا زوجه اقدام به ابرا (ذمه دیگری را ساقط کردن) یا هبه مهریه نموده و سپس با پشیمانی یا به دلیل وجود موانع قانونی (مانند تلف عین در هبه)، دعوایی برای مطالبه مجدد یا اثبات بی‌اعتباری آن اقامه می‌کنند. هبه مهریه به معنای بخشیدن مهریه پس از عقد است و ابرا به معنای اسقاط حق مطالبه است. این دعاوی معمولاً به دلیل ناآگاهی از آثار حقوقی ابرا و هبه مطرح می‌شوند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (زوج یا زوجه پشیمان از بخشش) علیه خوانده (طرف مقابل که مهریه به نفع او ساقط یا هبه شده بود).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی، ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند ازدواج، اقرارنامه رسمی یا عادی ابرا یا هبه، شهادت شهود (در صورت وجود)، کارت ملی و شناسنامه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت رجوع از هبه تا زمانی است که عین مال از بین نرفته باشد (با رعایت استثنائات رجوع از هبه). مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مادی مهریه مورد دعوا مطابق تعرفه دعاوی مالی در دادگاه‌های حقوقی محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست رجوع از هبه یا ابطال سند ابرا
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه حقوقی و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. حضور در جلسه دادگاه و ارائه مستندات
- ۵. صدور رأی و امکان تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان
- ۶. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در خصوص هبه‌ی مهریه یا ابراء ذمه زوج، اگر زوجه مهریه را به زوج ببخشد (هبه)، طبق ماده ۸۰۳ قانون مدنی در صورت بقای عینِ موهوبه، قابلیت رجوع دارد؛ اما اگر «ابراء» کرده باشد، چون دین ساقط شده، رجوع ممکن نیست.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تفاوتِ هبه‌ی مهریه با ابراء ذمه / دیدگاه ۱: سندِ عادیِ «بخشیدم» یا «هبه کردم» را باید هبه تلقی کرد و حق رجوع قائل شد / دیدگاه ۲: سندِ عادیِ «بخشیدم» را باید ابراء تلقی کرد و حق رجوع را سلب کرد (رویه‌ی غالب با توجه به قصدِ طرفین، تمایل به تفسیرِ هبه دارد مگر خلافش ثابت شود).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا عبارتِ «مهریه‌ام را بخشیدم» ابراء است یا هبه؟، آیا در صورتِ هبه، آیا مهریه (که دین است) عینِ موهوبه محسوب می‌شود که قابلیت رجوع داشته باشد؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم بر رجوع از هبه مهریه / ابطال سند عادی ابرا و مطالبه مهریه به میزان ...
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان از ابرا مهریه رجوع کرد؟
خیر، ابرا ایقاع است و با تحقق آن، دین به طور کامل ساقط شده و قابل رجوع نیست.
شرط رجوع از هبه مهریه چیست؟
بقای عین مال موهوبه و عدم وجود موانع قانونی مانند قرابت یا عوض.
آیا برای رجوع از هبه دادخواست لازم است؟
بله، اثبات رجوع و بازگرداندن اثر حقوقی نیازمند طرح دعوا در دادگاه است.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه محاسبه می‌شود؟
بر اساس ارزش ریالی مهریه مندرج در دادخواست به عنوان دعوای مالی.
راهنمای کامل: راهنمای جامع هبه (شرایط، مراحل قانونی، مدارک و نحوه پس گرفتن آن در حقوق ایران) ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای هبه مهر ابرا ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.