دعوای اختلاف در صلاحیت — به زبانِ ساده
اختلاف در صلاحیت زمانی رخ می‌دهد که دو یا چند مرجع قضایی (مانند دادگاه‌های حقوقی، کیفری یا شوراهای حل اختلاف) همگی خود را صالح به رسیدگی به یک پرونده بدانند (مثبت) یا هیچ‌کدام خود را صالح ندانند (سلب). این اختلاف موجب سرگردانی پرونده شده و باید توسط مرجع بالاتر حل شود. این موضوع در جریان دادرسی و پیش از صدور رأی ماهوی مطرح می‌گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
این موضوع دعوای ترافعی بین دو طرف نیست، بلکه یک تصمیم یا قرار دادگاهی است که معمولاً با اعتراض یکی از اصحاب دعوا یا به‌موجب تصمیم خود دادگاه‌ها ایجاد میشود و پرونده برای حل اختلاف به مرجع بالاتر فرستاده میشود.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
حل اختلاف بین دادگاه‌های عمومی یک استان بر عهده دادگاه تجدیدنظر استان است؛ بین دادگاه‌های دو استان مختلف بر عهده دیوان عالی کشور است؛ و بین دادگاه‌های حقوقی و اداری (مانند دیوان عدالت اداری) بر عهده دیوان عالی کشور یا هیأت حل اختلاف موضوع ماده نامطمئن قانون آیین دادرسی مدنی است.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
پرونده قضایی، اوراق دادرسی حاوی قرارهای عدم صلاحیت صادره از سوی مراجع مختلف.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای ارسال پرونده به مرجع حل اختلاف توسط دفتر دادگاه وجود ندارد و باید بلافاصله انجام شود؛ اعتراض به قرار عدم صلاحیت نیز تابع مهلت‌های تجدیدنظرخواهی (۲۰ روز برای اشخاص مقیم ایران) است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
غیرمالی محسوب شده و هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی بر آن مترتب است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. صدور قرار عدم صلاحیت توسط دادگاه اول.
- ۲. ارسال پرونده به دادگاه دوم.
- ۳. صدور قرار عدم صلاحیت یا عدم قبول صلاحیت توسط دادگاه دوم (ایجاد اختلاف).
- ۴. ارسال پرونده به مرجع حل اختلاف (دیوان عالی کشور یا دادگاه تجدیدنظر استان).
- ۵. صدور رأی تعیین مرجع صالح توسط مرجع حل اختلاف.
- ۶. ارسال پرونده به دادگاه صالح جهت ادامه رسیدگی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
اعلام صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی [نام شهرستان] به عنوان مرجع صالح به رسیدگی / حل اختلاف در صلاحیت بین دادگاه‌های [نام دادگاه اول] و [نام دادگاه دوم].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر دادگاهی خود را صالح نداند چه میکند؟
قرار عدم صلاحیت به شایستگی مرجع صالح صادر میکند.
تکلیف پرونده پس از صدور قرار عدم صلاحیت چیست؟
پرونده برای تعیین تکلیف به مرجع صالح یا مرجع حل اختلاف فرستاده میشود.
آیا قرار عدم صلاحیت قابل اعتراض است؟
بله، در مواردی که پرونده به دادگاه دیگری فرستاده میشود قابل اعتراض است یا توسط مرجع بالاتر بررسی میشود.
مرجع حل اختلاف بین دادگاه حقوقی و دادگاه انقلاب کجاست؟
دیوان عالی کشور.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حل اختلاف حقوقی و کیفری در دادگاه‌های ایران: از طرح دعوا تا اجرای حکم ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اختلاف در صلاحیت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.