دعوای نقض شرط ضمن عقد نکاح — به زبانِ ساده
نقض شرط ضمن عقد نکاح زمانی مطرح میشود که یکی از زوجین به تعهدات و شرطهای درجشده در سند ازدواج (مانند شرط تنصیف دارایی، اشتغال، ادامه تحصیل یا وکالت در طلاق) عمل نکند. متخلف از شرط، ملزم به ایفای تعهد یا جبران خسارت میگردد یا طرف مقابل از ضمانتاجرای پیشبینی شده در شرط استفاده میکند. این دعوا نیازمند اثبات تخلف از شرط فعل یا نتیجه است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوج یا زوجه (زیاندیده از تخلف) / خوانده: زوج یا زوجهای که از شرط تخلف کرده است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در اغلب موارد مربوط به اجرای شرط یا اثبات تخلف)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی نکاحیه، مدارک و مستاثقات دال بر تخلف از شرط (مانند حکم محکومیت قطعی، استعلامات اشتغال، استعفا یا عدم تمکین اثباتشده).
مهلتها چیست؟
مهلتها
مهلت خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد ولی باید در زمان حیات زوجیت و بقای اثر شرط مطرح شود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع دعاوی غیرمالی خانواده است.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست احراز تخلف از شرط یا الزام به ایفای تعهد
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۴. رسیدگی و بررسی مستندات
- ۵. صدور رای
- ۶. تجدیدنظرخواهی
- ۷. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
شرطِ ضمنِ عقد باید «منجز» و «مقدور» باشد؛ در صورتِ نقضِ شرطِ فعل (مثل شرطِ وکالت در طلاق)، باید ابتدا الزام به انجامِ شرط درخواست شود و در صورتِ عدمِ امکانِ الزام، حقِ فسخ یا استفاده از وکالت ایجاد میشود.
⚖جاهایی که دادگاهها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبارِ شرطِ «تنصیفِ دارایی» در صورتِ طلاق از سوی زوجه / دیدگاه ۱: شرطِ تنصیف فقط در صورتِ طلاق از سوی زوج است / دیدگاه ۲: با تفسیرِ موسع، در صورتِ طلاقِ توافقی یا طلاق از سوی زوجه نیز قابلِ مطالبه است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ «شرطِ فعل» در مقابل «شرطِ نتیجه»، تشخیصِ «عسر و حرج» ناشی از نقضِ شرط، میزانِ پایبندی به «شروطِ ضمنِ عقد» در مقابلِ حقوقِ قانونیِ زوج.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای احراز تخلف خوانده از شرط ضمن عقد نکاح (بند [...] سند ازدواج) و اعمال ضمانتاجرای قانونی/اعطای وکالت در طلاق.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
آیا تخلف از شرط ضمن عقد جرم است؟
خیر، ماهیت حقوقی دارد و جرم محسوب نمیشود.
اگر زوج شرط مالی را نقض کند چه میشود؟
زوجه میتواند از طریق دادگاه مال را مطالبه یا توقیف کند.
آیا شرط خلاف مقتضای عقد باطل است؟
بله، شرط باید مشروع و معقول باشد.
آیا زوجه میتواند بدون اثبات تخلف، وکالت در طلاق را اعمال کند؟
خیر، باید تحقق شرط در دادگاه اثبات شود.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی دعاوی نقض قرارداد و جبران خسارت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نقض شرط ضمن عقد نکاح ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
