دعوای قتل عمدی — به زبانِ ساده
قتل عمدی عبارت است از سلب حیات از انسان زنده دیگر با قصد و اراده (قصد ارتکاب رفتار و قصد نتیجه)، یا انجام کاری که نوعاً کشنده است. این جرم از سنگین‌ترین جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص محسوب می‌شود. تعقیب این جرم با شکایت ولی دم یا شاکی خصوصی آغاز و با کیفرخواست دادستان پیگیری می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی (اولیاء دم مقتول) علیه متهم (قاتل).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری، غیرقابل گذشت (جنبه عمومی شدید دارد حتی با گذشت اولیاء دم در قصاص، مجازات تعزیری عمومی باقی می‌ماند).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم (برای تحقیقات مقدماتی) و دادگاه کیفری یک استان (برای رسیدگی و صدور حکم).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، گواهی فوت، نظریه پزشکی قانونی (تشخیص علت مرگ)، گزارش نیروی انتظامی و اورژانس، شهادت شهود یا اماره‌های قانونی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
جرم قتل عمدی مشمول مرور زمان تعقیب و مجازات نمی‌شود. مهلت اعتراض به قرارها و احکام صادره طبق آیین دادرسی کیفری (معمولاً ۲۰ روز) است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری در دادسرا ناچیز است، اما هزینه‌های کارشناسی و پزشکی قانونی طبق تعرفه اخذ می‌شود. مطالبه دیه (در صورت تبدیل قصاص) نیازمند درخواست مشخص است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. کشف جرم یا شکایت اولیاء دم در کلانتری.
- ۲. تشکیل پرونده و ارجاع به دادسرا.
- ۳. تحقیقات مقدماتی، بازجویی از متهم و صدور قرار تامین کیفری (بازداشت موقت).
- ۴. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری یک.
- ۵. برگزاری جلسه دادگاه و صدور رأی (قصاص، دیه یا حبس).
- ۶. فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور و اجرای حکم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات متهم به اتهام قتل عمدی و اجرای قصاص نفس.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با گذشت برخی از اولیاء دم، قتل متوقف می‌شود؟
خیر، سهم سایر اولیاء دم محفوظ است و جنبه عمومی جرم نیز به قوت خود باقی است.
اگر قاتل صغیر یا مجنون باشد حکم چیست؟
قصاص ساقط شده و دیه به عهده عاقله یا خود فرد مجنون/صغیر است و حکم به نگهداری در مرکز اصلاحی یا درمانی داده می‌شود.
آیا قتل عمد مشمول مرور زمان می‌شود؟
نامطمئن / خیر، جرایم موجب قصاص و حدود معمولاً مشمول مرور زمان تعقیب و مجازات نمی‌شوند.
تفاوت قتل عمد با شبه‌عمد چیست؟
در قتل عمد، قاتل قصد کشتن یا انجام کار لزوماً کشنده را دارد، اما در شبه‌عمد قصد کشتن وجود ندارد و ناشی از خطا یا بی‌احتیاطی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع جرم قتل در حقوق کیفری ایران: انواع، مجازات‌ها و مراحل رسیدگی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای قتل عمدی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.