دعوای فعل حرام — به زبانِ ساده
جرم انظباطی یا کیفری ارتکاب اعمالی است که شرعاً حرام بوده و در انظار یا اماکن عمومی یا حالات خاصی واقع شود که قانونگذار آن را مستوجب تعقیب و مجازات دانسته است. این جرم معمولاً زمانی مطرح می‌شود که فردی مرتکب فعل حرامی شود که علاوه بر حرمت شرعی، نظم عمومی را نیز جریحه‌دار کند. طرح شکایت در این خصوص توسط ضابطین، دادستان یا اشخاص ذی‌نفع صورت می‌گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی (یا دادستان به عنوان مدعیالعموم) علیه متهم
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (در صورت تجری و جرح عفت عمومی) یا قابل گذشت بسته به نوع فعل
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و سپس دادگاه کیفری دو
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گزارش ضابطین دادگستری، شهادت شهود، تصاویر یا فیلم‌های دوربین مداربسته (در صورت وجود و مشروعیت)، نظریه پزشکی قانونی (حسب مورد)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری درجه هفت و هشت (حسب مجازات ماده مربوطه)، مهلت اعتراض به قرارها ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی در امور کیفری مطابق تعرفه خدمات قضایی و الصاق تمبر بر روی شکواییه است
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا و انجام تحقیقات مقدماتی
- ۳. صدور کیفرخواست توسط دادستان
- ۴. رسیدگی در دادگاه کیفری دو
- ۵. صدور حکم و ارجاع به اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
بر اساس ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، ارتکاب فعل حرام علاوه بر اینکه شرعاً حرام است، اگر به طور علنی در انظار و اماکن عمومی و معابر ارتکاب یابد یا منافی عفت عمومی باشد دارای مجازات کیفری (حبس یا شلاق) است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تعریف «علنی» و «انظار عمومی» در خصوص فضاهای مجازی و خودروهای شخصی / دیدگاه ۱: خودروی شخصی حریم خصوصی است و داخل آن انظار عمومی محسوب نمیشود / دیدگاه ۲: خودرو در حال حرکت در معبر عمومی و فضای مجازی قابل دسترس عموم، انظار عمومی محسوب می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص مصادیق دقیق فعل حرام با توجه به موازین شرعی، تشخیص علنی بودن یا نبودن جرم، تعیین میزان مجازات با توجه به سابقه متهم و جریحه دار شدن احساسات عمومی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات متهم به اتهام ارتکاب فعل حرام در انظار عمومی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای شکایت از فعل حرام حضور شاکی خصوصی الزامی است؟
خیر، دادستان به عنوان مدعیالعموم نیز میتواند در جرایم مشهود و مخل نظم عمومی ورود کند.
آیا اثبات این جرم نیاز به چهار شاهد مرد دارد؟
خیر، بسته به نوع فعل، ادله اثبات دعوا میتواند شامل شهادت شهود، علم قاضی و امارههای قانونی باشد.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
اگر جنبه حقاللهی محض باشد یا قانونگذار غیرقابل گذشت اعلام کرده باشد، با گذشت شاکی موقوفالتعقیب نمیشود.
مرجع اولیه ثبت شکایت کجاست؟
دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و کلانتریها.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی جرم «فعل» و ترک فعل در قانون مجازات اسلامی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای فعل حرام ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.